Palaging Nasa Huli ang Pagsisisi

Palaging Nasa Huli ang Pagsisisi
Ni Apolinario Villalobos

Sa Ingles ay may mga kasabihang, “no pain, no glory” at “no guts, no glory”. Sa literal na katumbas, ang ibig sabihin ay, “kung walang pasakit, walang tagumpay”, at “kung walang lakas ng loob, walang matatamong tagumpay”. Kailangang maging handa tayo sa anumang pasakit na idudulot ng pagkabigo at kailangang mayroon tayong tapang sa pagharap sa anumang pagsubok upang tayo ay magtagumpay. Kung mabigo man, may kasabihan pa rin sa Ingles na, “at least, we tried”, kaya hindi tayo dapat magsisi. Subalit kung wala talaga tayong ginawa dahil sa pag-alinlangan at nakita nating okey naman pala kung tumuloy tayo…diyan papasok ang pagsisisi.

Ang tagumpay ay hinahanap dahil inaasam, hindi hinihintay na baka dumating sa ating buhay. Kaya kung tayo ay lalampa-lampa, gigising na lamang tayo isang umaga at magugulat dahil nalaman nating napag-iwanan na pala tayo ng panahon, na nakanganga, samantalang ang ibang nagsikap ay milya-milya na ang narating. Magsisi man tayo…huli na.

Sa isang banda naman, dahil sa sobrang desperasyon ng iba kung minsan, nakakagawa sila ng mga bagay na pinagsisisihan nila, bandang huli. Halimbawa ay ang pagbitiw sa trabaho nang wala sa panahon, dahil gusto nilang magpasarap agad sa buhay, nainggit kasi sa mga kaibigan nilang ganoon ang ginawa. Nang halos maubos na ang pera, saka sila magsisisi, at kung maghanap man uli ng trabaho, wala na silang mapasukan.

Yong ibang mga nagretiro naman, dahil sa laki ng hawak na separation pay, hindi nila alam kung paano ito gagastusin. Pero dahil nakitang nagpa-renovate ang mga kapitbahay ng bahay, nakigaya…nagpadagdag ng mga kuwarto para sa mga anak daw. Subalit, nang nakapagtrabaho na ang mga anak, nagsi-alisan sa bahay, iniwan na silang mag-asawa dahil ang gusto ay sa condo tumira. Sa laki ng ginastos sa renovation, halos wala nang natira sa separation pay. Silang mag-asawa naman ay naiwang kakalog-kalog sa bahay. Mahirap nang ibenta ang bahay dahil lumaki ang halaga, gawa ng mga renovation. Naramdaman nila ang pagsisisi nang magsimula na silang magpa-admit sa ospital dahil sa maya’t mayang pag-atake ng mga sakit nila.

Madaling maramdaman ang ugali ng mga anak kung walang interes sa mga ginagawa ng mga magulang nila para sa kanila. Halimbawa ay ang binanggit kung pag-alis nila sa ancestral house nang makapagtrabaho na. Ang masakit ay ang pagsabihan nila ang kanilang magulang na ibenta na lamang ang bahay na pinaghirapan nilang ipundar, subalit wala namang babanggiting plano pagkatapos, tulad halimbawa ng pag-imbita upang tumira sa kanilang condo. Para na rin nilang sinabihan ang mga magulang nila ng, “bahala na kayo sa buhay nyo”. Sa pagkakataong ito, walang magawa ang mga magulang kundi maghinagpis dahil ang pera na sana ay inilaan nila sa kanilang pagtanda, ay nauwi sa wala! Hindi na sila appreciated, nawalan pa sila ng sana ay pambili ng maintenance na gamot at pampa-ospital.

Iba naman ang kaso ng mga kaibigan kong mag-asawa na nakatira sa isang exclusive subdivision. Nang pareho silang magretiro, itinodo nila ang pagbiyahe kung saan-saan. Noong pumirmi na sa bahay, sa umpisa ay masaya silang nagsi-share ng mga karanasan nila sa ibang bansa. Nang kalaunan, napansin kung malungkot na sila at palaging nagsisinghalan kung mag-usap, lalo na pagdating sa mga gastusin sa loob ng bahay. May isa pa kasi silang pinapaaral sa kolehiyo. Noong minsang napadaan ako at kinausap ko ang kumpare ko sa labas ng gate, nilapitan siya ng kumare ko at humingi ng pamalengke. Ang sagot sa kanya ng kumpare ko, “gamitin mo yong itinabi mong gamit nang mga tiket ng eroplano…litse ka!…aga-aga, eh, nambubuwisit!”. Sagot naman ng kumare ko, “litse ka ring matanda kang panot!…gusto mong biyahe nang biyahe, ngayon, maninisi ka!”. Ganoon sila kasaya kapag nag-uusap…with feelings!

Sa sinabi ng kumare ko, naalala ko tuloy ang isang taong panot din na walang konsiyensiya kahit marami nang naperhuwisyo dahil sa mga desisyon na akala niya ay da best, dahil akala niya ay bright siya! Pinuno siya ng isang bansa……at lahat ng ginawa ay puro bulilyaso. Magsisi man siya ngayon dahil sa mga maling desisyon niya, ay huli na!

(Note: Exception sa title ang hindi ko pagsisisi dahil sa pag-type ng huling paragraph. May kasabihan naman kasi sa Ingles na, “for every rule, there’s an exception”. Kaya itinuring kong exception yong panot na binanggit ko sa last paragraph! Gusto ko pa ring ipaliwanag na ang ibang panot basta hindi nangmumulestiya at nang-aapi, ay hindi ko tinutukoy….exception din sila….dahil ang pagkapanot ay tanda ng pagkamatalino!)

Ang Pag-amin ng Pagkakamali at Pagsisisi

Ang Pag-amin ng Pagkakamali at Pagsisisi
Ni Apolinario Villalobos

Dahil sa katalinuhan ng tao, dapat ay wala siyang dahilan upang hindi malaman kung ano ang tama at mali. Subali’t ang paggawa ng desisyon ay naapektuhan din maraming bagay, tulad ng kinalakhang tahanan at pamilya, ginagalawang komunidad, at mismong uri ng damdamin ng tao kung ito ay mahina o matatag.

Kung lumaki ang isang tao sa isang tahanan na ang kapiling na pamilya ay nagpapairal ng pagmamahal, kalimitan, ang kanyang isip ay mapayapa kaya ang kanyang kilos at mga desisyon ay walang kaakibat na pagsisisi sa huli. At, dahil hindi niya nakasanayan ang ganito, kung sakaling hindi inaasahang siya ay magkamali, madali rin siyang nagsisisi.

Kung siya ay nakatira sa isang komunidad ng mga taong ang paggawa ng kasalanan ay bahagi na ng kanilang araw-araw na pamumuhay, mahahawa siya sa ganitong ugali kung hindi siya mag-iingat. Ganito rin ang mangyayari kung ang mga taong pinakikisamahan niya ay may kaparehong ugali. Kaya may kasabihan sa Ingles na ang katumbas sa Pilipino ay, “sabihin mo sa akin kung sino ang mga kaibigan mo at sasabihin ko kung anong uring tao ka”. Ang isang eksepsiyon dito ay ang mga nakikihalubilo o nakikipagkaibigan sa uri ng mga taong nabanggit, at ang layunin ay tulungan silang magbago ng ugali.

May mga taong malambot ang damdamin kaya sa konting pagkakamali ay abut-abot agad ang pagsisisi, na tanda ng pag-amin. Ang iba naman ay matigas ang damdamin dala na rin siguro sa sobrang pagkabilib sa sarili kaya kahit malaki na ang naging perhuwisyo ng kanyang pagkakamali sa iba ay bale-wala pa rin sa kanya. Ito ang uri ng mga taong hindi nakikitaan ng kahit maliit na pagsisisi man lang. Ito rin ang mga taong tumutugma sa kasabihang, “siya na nga ang nagkamali, ay siya pa ang galit”, na sa madaling salita ay mayabang.

Ang buhay natin sa mundo ay may hangganan, at sa loob ng panahong ito, mahirap ipunin ang mga pagkakamali. Maganda sanang mangyari na bago tayo mamaalam ng tuluyan ay wala na tayong inaalala pang mga pagkakamali na dapat ay inihingi ng kapatawaran sa ating naperhuwisyo. Kung hindi natin aminin agad ang ating mga pagkakamali, baka ang mga ito ay makalimutan natin habang umuusad ang panahon, subalit ang hindi makakalimot ay ang mga nagdusang biktima. Kung umabot sa ganito, ang kamatayan natin ay hindi mapayapa dahil hindi patatahimikin ng mga kuwentong patuloy pa ring pag-uusapan….mga kuwentong hindi natuldukan.

Consoling Thoughts for Self-Appeasement

Consoling   Thoughts   for   Self-Appeaseament

By    Apolinario   Villalobos

 

Man   by   nature   has   the   habit   of   blaming      something,   somebody,      even   God   for   any   mishap  and   disappointment     in   his    life,   but   never,  or      if    ever,   seldom    does    he     blame himself.       For   a   change,   perhaps,    after   a   misfortune   or   unfulfilled   expectation,   why    don’t    we   compare   our    situation   with   that    of    others    who   are   in   a   worse    predicament,     or    think    of    something    that   can    console   us?  

 

I  have   a   friend  whose   right   leg  was   cut  off   to   put   a   check   on   the   putrefying   effect   of   diabetes   in   that   limb   which   has   been   creeping   up his   body.   The   tragedy    started   with   a   simple   wound   on   his   toe.   Instead   of   sulking,   he    borrowed    money   and   started   a   small   business   selling   snacks    and   cigarettes   at   the   tricycle    terminal.   When   I talked    to   him,   he   was    wearing   a     big   smile   and   cracked   a    joke   about    his   situation.   Seriously,   he   told   me   that   he   sees   himself    as   luckier  than  some   of   our   friends    who   died    of    stroke    and    others    who   became   comatose.

 

During    one   of   my   visits    to   a   friend   in    Baseco    Compound ,   Tondo,   I   found   him   peeling   a    bagful    of      onions    to   get   rid   of   their   rotting    skin.    The    onions   were   given   to   him   by   a    Chinese   merchant   who   was   cleaning   his   warehouse      of    smuggled    vegetables    from   China.  His   wife   sells    the      skinned     onions    in   Divisoria    by   the   pile.   His   youngest    kid    was   sideswept   by   a   car   while   on   his    way   to   a   junkshop   to   sell   the   collected   bottles    and   plastic   materials   he   collected   from   the   nearby   dump,    the   day   before.   My   friend   did   not   blame   the    driver      or   his   son.   He   was      just   thankful   that   his  son   was   alive,   unlike   the   son   of   their   neighbor   who   died   outright   when   ran   over   by   a   dump truck.  

 

Another    friend   who,   at   the    most,      earns   two    hundred   pesos,   from   early   morning    until     late   night    from   peddling   cigarettes    and   candies,   never   regrets    their     not   having   other    necessities    in   life.    He   tells    me   that   he   is   lucky   for   having   a     loving    wife  who    tenderly      takes   care    of   their   only   daughter.    They   live   in   a   pushcart    whose    protection    from   rain   is   a   tarpaulin    salvaged    from   a   dump.   He   feels    luckier    than   those    without   even   a    pushcart   –   a  mobile   home,    as   they  got  no choice  but  sleep  on  the   cold   sidewalk   when    darkness    falls.

 

Two    close    friends    who    are   fighting   the   dreaded   cancer   are   not   blaming   anybody,   not   even   God.      Both      are   firmly    resolved   to   enjoy   life   to   their    last   breath,    though   one   of   them    calmly    waits   for   his    final    day    in   bed,    the   other     makes   up   for   lost   days    spent   to   earn    in   order    to   help   her   family.   One   mentioned   his   being    lucky   to   have   gone   this   far,   unlike   others    who   died   in   fatal   accidents,   which   did   not   give   them  a   chance   to   make  amends   for   mistakes   committed.   The   other   is   just   thankful    for   the   extra   days   for   her   to   enjoy   the   company   of   her   family   and friends,  and   of   course   the   big   leeway   to   prepare  for  her   final  day.

 

Meanwhile,    I   just    cannot   fathom    the   dissatisfaction   of   others   who,   despite    their    obvious    opulence   in  life,   still    consider    themselves   unfortunate.      They   are   not   satisfied   with   having    condo   units    and   a   house   in     an    exclusive   subdivision,   maintaining   fleet   of   cars,   jetsetting    to   Mediterranean   resorts    and    doing   shopping    sprees    in   key   cities   of   the   world,   and   worst,   having   amassed    wealth    at    the    expense    of    others.    Being   born   in   this    world    is   already   something   to   be   thankful    of,   unlike     developing   fetuses     in   the   womb   that   get    expelled   down    the   drain    by  a  single    “family   planning”   pill.

 

On    the    other    hand,    disappointment   may   be   avoided   if   we   remove   big   expectations    from   our   mind.     Unfortunately,     this   may   not   apply   in   the      corporate   world   because   of   the   periodic   sales   plans,   goal   and   objective   setting,   etc.,    achievement    of   which   becomes    the   gauge   for   job   performance.     Living   one’s    own   life   based    on    the    righteous    and    simple   rules    set   by   Him   is   very   much    different    from   the   corporate   life    whose    goal   is    based    on   material    gain. My   suggestions:   in   dealing business      with   others,  set   a   moderate    goal,    do   not   get    overwhelmed   with   greed,   and   if   nothing   comes   out   of   it    despite    exhaustive    effort,   console   yourself    with   the   thought,   that   the    deal    expanded    your   business   acumen;    and   in    living    our     other   life     with   others    based    on   righteous    rules,   we    must    do   our   best   in  avoiding     stepping   on   their   toes.    With    those ,    we   may   be   able    to   console   ourselves    with   the   thought   that   we  have   tried    our   best….at   least,   thus,   preventing   the   setting   in   of   regret   and   disappointment.