By Raichi


I work hard to be free,

but still no one seems to appreciate me;

I know I’m okay, but i still feel awful.

I have peers and friends

many of them, I know they love you (me) ,

but it doesn’t feel like they do.

I’m doing something to make me feel better

but i just don’t know how to.

Man, I’m smiling,

but i wake up every day

with this weird feeling

stacking up problems

that are so unnecessary,

but i hope someday

I’ll wake up happy and merry…

I know this struggle’s gonna last

and i want to end it… fast.


A Surprise Visit to NDTC Molders of Youth…Ms. Norma Rafael and Mr. Morito Parcon (Davao City)

A Surprise Visit to NDTC Molders of Youth

…Ms. Norma Rafael and Mr. Morito Parcon (Davao City)

By Apolinario Villalobos


It was an unholy hour in the morning of Thursday, around 7AM when I trudged my way toward the gate of Ruby Subdivision to search for the home of the noted teachers of Notre Dame of Tacurong, the former Norma Rafael and Morito Parcon, but now lovey dovey partners for life. I took a tri-sikad (foot-pedaled pedicab) whose driver fortunately knew them, as Mr Parcon also served as a president of the homeowners association. When I knocked at their gate, it was their eldest, Toto, who answered my call and told me that his parents were attending that day’s Mass. I learned that they never miss a single Mass every day of the week.


The imposing Mt. Apo at 10,311 feet above sea level, practically loomed behind their home at the western dead-end portion of their “village”. The medicinal herbs that practically surround their home were a delight to the eyes. Due to the abundance of turmeric, they have ventured into packing of its powder form in capsules which at Php6 each could be considered the cheapest in the market. But one has to knock at their gate to make a purchase as their “business” is home-based and was originally intended to “kill” boredom and time to keep Mr. Parcon busy after having been hospitalized for a long time.


Our talk dwelt on the good old days in Notre Dame of Tacurong when Mr. Parcon was teaching Political Science in college while Ms. Norma Rafael was molding young girls at the former Girls Department which was under the administration of the Dominican Sisters (Order of Preachers). The college and Boys High School departments were, on the other hand, under the wings of the Oblate priests (Oblates of Mary Immaculate) with the assistance of the Oblates of Notre Dame (OND) Sisters.


Mr. Morito Parcon could well be considered as the historian of our city, for coming out with an extensively-researched book on her political history that covered the days when Buluan served as the “Mother Town” until the administration of Jose Escribano, the controversial mayor who got involved in a murder case. It took Mr. Parcon some time and loads of patient interview of pioneer leaders and settlers who came from the Visayas and Luzon, as well as hectic days of poring over filed records of early local government offices.


We mentioned names of his other students, some of whom were Ruel Lucentales, who was an Assistant Secretary of the Department of Social Welfare and Development (DSWD) at the time of his death, Jaime Bides who was a tour planning officer of the Marsman Travel and Tours, and later a businessman and resource person on spiritual matters, Renato Hingco who was connected with the Department of the Budget and Management (DBM) and Felizardo Lazado who was also with the DSWD before occupying an important position in the Ministry of Human Settlements later on. On the side of the Girls’ Department, names such as, Esther Bagsic, Talama Makilala-Saavedra, Rodina Ballena-Marasigan, Virgie Paragas, Esther Bagsic, Elma Darjan-Bides who is the current Tacurong City Accountant, and many more were mentioned. It was a meeting of quick reminiscences to the delight of my former teachers who, I had to help recall important moments in the past. For the photo opportunities, I asked them to pose in front of the tall and thickly growing wild sugar cane, crawling medicinal herbs, as well as, big pomelo look-alike and cure-all “magic fruits”. Some photos were taken with their eldest son, Toto.


I am sharing this experience to give an idea to viewers that even a simple visit can make important people in our life very happy…they who helped us grow into responsible citizens of the country. That is why, I smiled when, Mr. Parcon proudly declared, “I made them all”, referring to us, his students. Indeed, he did his best and I can attest to that!




Ramonito Pernato: His Journey from the Family Barbecue Business to a Reputable Private Accountant

Ramonito Pernato: His Journey from the Family Barbecue Business

To a Reputable Private Accountant

by Apolinario Villalobos


For one thing, their family is among the pioneers whose business acumen has helped developed the city of Tacurong into what it is now. While other families put up barbers shop, variety (sari-sari) stores, fish and vegetables stalls, hardware, and small restaurants (carinderia), the Pernato family chose the chicken barbecue business during the early part of 1960.


Practically, every member of the family had a part in the business. While their parents administer the overall operation, the children contributed their effort in all stages of the business, the final phase of which saw the broiling of skewered slices over red-hot charcoal pit till late at night. Mon, as friends would call him, was initiated into the family business when he was in Grade Four – dressing chickens aside from running errands.


While other boys of his age were bumming around the just-weaned Tacurong from her “mothers town”, Buluan, Mon, was doing a grown up man’s job together with his elder brothers. Later, he learned the family secret in preparing the marinade for the tasty chicken cuts for which their restaurant became famous, the “Mauring’s Barbecue”. His participation in the business went on until he reached high school, during which he had to help the family till late at night in catering to their patrons. It was only when he went to college that he left his family to study in Davao City.


In Ateneo de Davao College , Mon took up Bachelor of Science in Commerce with major in Accounting. After graduation, he joined Alcantara and Sons (AlSons) in Davao City as a researcher of its Corporate Planning Division, moved up to the Financial Management Group of the same entity, then, as Accountant of the Davao Industrial Plantation, one of its subsidiaries. He later transferred to an Insurance multinational Company as its Davao Branch Accountant. Finally, his expertise in accountancy brought him to Metro Drug Corporation as its one of the Internal Auditors which required him to visit areas as far as Tawi-tawi, the southernmost province of the Philippines.


Having gained enough exposure to the intricacies of the world of numbers, he decided later on to be on his own, by putting up an Accountancy office in Tacurong City from where he reached out to the rest of the business entities in South Cotabato, particularly, Koronadal City and General Santos City. As a routine, after checking matters in the office, he would drive to the mentioned prime cities of South Cotabato.


Not long after he plunged himself into a flourishing private practice, he got involved in the affairs of the Philippine Institute of Certified Public Accountants (PICPA) as its Regional Director for Southern Mindanao, then as Vice-President for the institute’s Public Practice sector, and lately, as Executive Vice-President which is a national position. During a rare impromptu meeting with Mon, he confided that he will be moving up as PICPA’s President by July 2016.


Reminiscing on the happy days once-struggling Tacurong which was yet, in its infancy, he is grateful for the discipline that his parents instilled in him and his siblings. We were actually, together in the same section throughout high school that is why, as an added observation, I could say that he was among my classmates whose brilliance in numbers stood out, aside from being among the soft-spoken and well-behaved.


Mon is a contented husband of Mila Jabigo, who works with the Notre Dame of Tacurong/Sienna, as Guidance Counsellor, though, having finished BS Chemistry in Colegio de San Agustin (Bacolod City); and, father to: Ryan Jon, graduate of AB (Political Science, Ateneo de Manila University-Manila), and on his fourth year in Law at San Beda College-Alabang; Katrina Mae, graduate of Bachelor of Business Administration and Accountancy at University of the Philippines (Diliman), and works with Sycip, Gorres, Velayo (SGV), a reputable Accounting firm in the country; Audrey Ann, graduate of Business Management (Accounting) at the University of Santo Tomas and Business in Accounting at La consolacion College; and, Lorena Mae, who is on her second year in Accountancy at De La Salle University-Manila.


To date, the mark of the “Mauring chicken barbecue” in Tacurong City is still evident with the presence of “Nanding’s Barbecue”, thanks to Mon’s two brothers who opened their respective outlets which are happily competing with the rest that mushroomed. Meanwhile, he prepares for the challenges waiting him ahead… as National President of PICPA from July of this year, until June 2017. …a remarkable feat for a guy who started his career in a family business while in Grade Four.



Mon Pernato

Felizardo Lazado: Katangi-tanging kaibigan…at nakakabilib na Notre Damian

Isa itong tulaysay, sarili kong style sa pagsulat na pantanggal ng umay….hybrid ito ng tula at salaysay, kaya tinawag kong “tulaysay”…

Felizardo Lazado: katangi-tanging kaibigan
…at nakakabilib na Notre Damian
Ni Apolinario Villalobos

Ang una kong napansin sa kanya
Noong una ko siyang makita
Ay ang kanyang pagkamaka-totoo
Palatawa siya, at napaka-maginoo.

Isa si Felizardo sa mga student leaders ng Notre Dame of Tacurong, high school student pa lamang siya. Hindi nawawala sa Dean’s List ang pangalan niya bilang isa sa mga topnotcher. Dahil mahina ang katawan at payatin, hindi nabigyan ng pagkakataon ni G. Ric Jamorabon (istriktong in-charge sa PMT at ROTC), na maging Corp Commandeer ng PMT, kaya ang gamit sa drills ay kahoy na riple, sa halip na tansong sable. Magaling siyang debater at orator, kaya maraming bilib sa kanya, campus personality, wika nga, subali’t among the boys lang dahil nasa kabilang bakod ang mga babaeng Notre Damians at nasa istriktang pagsubaybay ng mga Dominican (O.P.) sisters. Ang amin naman – Boys’ Department ay mga Oblates of Mary Immaculate (OMI) namang mga pari ang nagsusubaybay.

Ding, ang palayaw niya…matunog
At mataginting din kung bibigkasin
Tunog ay kinalembang na batingaw
Na abot sa malayo ang alingawngaw.

Katunog ng pangalan niyang mataginting kung bigkasin ay ang alingawngaw ng batingaw, lalo na ang kanyang halakhak na bigay-todo para hindi mapahiya ang nagkukuwento ng nakakatawa, kahit may pagka-corny ang dating. Simple lang siya kung magsingit ng jokes subali’t may dating dahil mapapa-ihi ka sa pantalon kung mahina ang kontrol mo sa iyong pantog. Malayo ang inaabot ng kanyang halakhak na wari ba ay nagpapahiwatig na nais niyang makapagpasaya ng kapwa, kahit sa pamamagitan man lamang ng kanyang halakhak na hinugot niya ng buong tiyaga mula sa kaibuturan ng kanyang puso – at para ring batingaw na umaalingawngaw.

Malikhain si Ding, magaling sumulat
Kung siya’y nasa mood, tatahimik bigla
At parang nawawala sa sariling nakayuko –
Sandali lang, may naisulat na sa kwaderno!

Normal siyang tao dahil may mga mood tulad ng iba. Sa mga pagkakataong masaya siya, no holds barred kung magbiro siya. Kung bigla namang may maisip na isulat, tatabi na lamang at maglalabas ng notebook at ballpen, sabay sulat, animo ay sinaniban ng ispiritu ng isang namayapang manunulat, kaya hinahayaan na lamang siya ng mga nakakaunawa sa kanya. Nangyari ito nang kami noon ay nasiraan ng sasakyan, galing sa ekskursiyon at pauwi na. Bigla siyang humiwalay at nawala…akala namin ay sumagot siya sa tawag ng kalikasan, pero sabi ng iba, wala naman daw dalang toilet paper. Yon pala, nasa isang sulok ng highway, natatabingan ng mga talahib mula sa init ng papalubog na araw, at nagsusulat.

Hindi niya alam ang salitang maramot
Dahil kapos man ang pamilya nila noon
Itinanim sa isip nila ang salitang “tulong”-
Kailangang ibahagi, ano mang pagkakataon.

Hindi ikinahihiya ni Ding ang kakapusan nila noong bata pa siya, kaya natuto silang magkapatid na magsumikap upang makatapos ng pag-aaral. Naging student assistant siya sa Notre Dame of Tacurong hanggang makatapos siya ng kursong Bachelor of Arts (English/History). Sa kabila ng kakapusan, matulungin si Ding sa abot ng kanyang makakaya. Hindi lang sa pamamagitan ng pera ang ginawa niyang pagtulong sa iba. Marami rin siyang nabigyan ng payo – mga estudyante na hirap din sa buhay, lalo na noong siya ay nagturo na rin, sa Notre Dame din mismo kung saan siya nagtapos. Malaking bagay ang ginawa niyang paggabay, na maliban sa payo ay ang pagpakita ng sarili niya mismo bilang isang halimbawa ng pagsisikap.

Mga salitang umaalagwa sa kanyang utak
Ang nababalangkas ay mga kuwento at tula
Adhikaing hindi titigilan ano mang mangyari
Dahil bigay ng Diyos at kailangang ipamahagi!

Alam ni Ding na ang kakayahan niya sa pagsulat ay galing sa Diyos at siya ay may pakay sa mundo. Hindi niya kailangang pumunta sa Africa upang tumulong sa mga biktima ng ebola virus, lalo pa at sakitin siya, kaya baka siya pa ang i-stretcher bigla at isakay sa ambulansiya, o di kaya ay makipagbakbakan sa mga hinayupak na miyembro ng ISIS sa Syria, o di kaya ay makipagbrilan sa mga buragwit na miyembro ng Abu Sayyaf sa Basilan at Jolo. Alam niyang ang mga linyang kinapapalooban ng mga salitang lumalabas sa kanyang utak ay may ibig sabihin. Kaya saan man siyang dako ng mundo…pinipilit niyang gawin ang sa kanya ay nai-atang noon pa man…kapalarang nakaguhit sa kanyang mga palad. At yan ay hindi mahirap unawain…ang magpakalat ng mga mensahe tungkol sa pagkakaisa at pagmamahalan gamit ang power of the pen.

Ang Pagiging Tahimik at Mapagpaubaya Bilang Mga Lakas ng Pagkatao

Ang Pagiging Tahimik at Mapagpaubaya

Bilang Mga Lakas ng Pagkatao

(tungkol ito kay Dominador Barnachea)

ni Apolinario Villalobos

Ang pagiging tahimik at mapagpaubaya ay mahirap gawin, lalo na sa mundong ginagalawan natin mula pa man noong unang panahon na ang pangkalahatang kalakaran ay “matira ang matibay”. Ngayon ay may mga bagong kalakaran, ang “pakapalan ng apog” at “patapangan ng hiya”. Ang mga ito ay angkop na angkop sa mga opisyal ng gobyerno ng Pilipinas.

Subali’t may mga taong likas nang tahimik talaga dahil lumaki sa tahanang ganito ang patakaran, at ang kakambal ay ang pagiging mapagpaubaya, na ang resulta bandang huli, ay ang pagiging mapagpakumbaba. Ganyan ang ugali ng isa kong kaklase na ang bahagi ng buhay tungkol sa pagsikap niyang makaahon sa hirap ay naisulat ko na…si Dominador “Ming” Banachea.

Ang uri ng buhay ni Ming ay nararapat na ibahagi sa iba na maaaring hindi nakakaalam na mayroon din pala silang ganitong ugali. Kung baga, ang layunin ng pagsisiwalat na ito ay upang magamit magkaroon sila ng salamin, at bandang huli ay masabi nila na, “ginagawa ko rin pala, ang ginagawa niya”.

High school pa lang kami ay nakitaan na siya ng ugaling tahimik, nasa tabi lang, nagbabasa ng mga leksyon at gumagawa ng homework. Likas sa high school ang pagiging matuksuhin ng mga estudyante, kaya madalas ang away. Ako mismo ay nakadanas na makipag-away dahil sa panunukso sa akin, kaya gumaganti ako. May classmate kami noon na ang apelyido ay nakatuwaang i-conjugate sa Spanish ng isa pa naming classmate, kaya walang kaabug-abog na ang napikon ay sumugod sa salbaheng lumapastangan sa kanyang apelyido at sinapok ito sa harap ng aming teacher! Subalit si Ming, ni minsan ay hindi ko nakitang kumibo kahit siya ay may share din ng tukso.

Dahil sa kanyang pagiging tahimik, hindi tuloy nabigyan ng mga titser namin ng mga pagkakataon na maisali sa mga extra- curricular activities kaya ang inaasahan naming mataas na karangalang matatanggap niya pagdating ng graduation ay hindi natupad. Ganoon pa man, kasama pa rin siya sa top five.

Hanggang sa siya ay magkolehiyo pagkatapos niyang mamahinga ng dalawang taon pagka-graduate sa high school dahil sa kawalan ng pantustos, ang ugali niyang pagiging tahimik at mapagpaubaya ay dala niya. Subalit dahil nakitaan siya ng galing at talino ng unibersidad na pinasukan niya, nagkaroon siya ng partial scholarship at nabigyan ng trabaho na apat na oras at may katumbas na allowance na Php120 isang buwan. Ang allowance na ito ang nagamit niya sa mga pang-araw-araw na pangangailangan, hanggang siya ay makatapos ng kursong accountancy at tuluyang makapasa sa board at maging Certified Public Accountant (CPA).

Nagkaroon ng ibang kulay ang buhay niya nang sinunod niya ang payo ng isang kaibigan na sumali sa Toastmasters’ International, isang asosasyon na nagsasanay ng mga kasapi upang magkaroon ng tiwala sa sariling magsalita sa harap ng mga tao. Kahit palangiti na siya noon pa man, lalo niya itong “pinatingkad”, tuwing siya ay magkaroon ng pagkakataong magsalita sa mga okasyon. Sa kabila ng lahat, ang pagiging tahimik ay umiiral pa rin sa kanyang pagkatao, lalo na ang pagiging mapagpaubaya sa lahat ng pagkakataon. Hindi niya ipinipilit ang kanyang sarili sa mga pagkakataong alam niyang makakatulong siya sa iba kung siya ay magpaubaya na lamang. Mahirap gawin ito dahil ang tao ay likas na lumalaban kung ang nakataya ay pansariling kapakanan.

Dahil sa mga pagbabago sa kanyang buhay, nakapasok siya sa isang kumpanya kung saan ay nakatanggap siya ng malaking sahod at siya niyang ginamit na sangkalan upang lalo pang umangat ang kanyang buhay, hanggang siya ay matanggap ng isang kumpanya sa ibang bansa. Napatunayan ni Ming na totoo ang kasabihang: ang malalim na ilog ay tahimik habang umaagos nito.

Hindi lahat ng tao ay nakakaunawa na ang pag-iingay ng iba ay isang karapatan dahil kaya naman nilang patunayan ang kanilang kakayahan. Para sa ilan, kahit kayang patunayan ng isang taong maingay ang kakayahan niya, iiral pa rin sa paningin ang kayabangan. Kaya ang pinakamagandang gawin ay ipakita ang kakayahan sa gawa, hindi sa salita, at hayaang ang nakakakita ang maghusga. At ang pinakamahalaga, Diyos ang nagbigay sa atin ng mga kakayahan, at hindi Siya bulag para hindi makita kung ang ibinigay Niya ay ginagamit natin sa tamang paraan…hindi na kailangan pang mag-ingay at magyabang.

Sa isang banda, ang likas na ugali ng taong ayaw magpakumbaba dahil hindi niya nakasanayang magpaubaya, na lalong pinaigting pa ng pagiging masalita ay isa sa mga dahilan kung bakit magulo ang mundo. Karamihan ng mga tao sa mundo ay ayaw magpaubaya dahil para sa kanila, ito ay pagpapakita ng karuwagan at pagkatalo. Ito ang mga taong ayaw magpalamang, kahit ang ipinaglalaban nila ay hindi rin naman mabuti, kaya ang nangyayari ay nagpapakitaan sila ng masamang ugali o sa salitang kalye ay nagpapataasan ng ihi…nagtatapatan ng kasamaan.

Ito ang nangyayari sa bansang Pilipinas. Dahil may nag-umpisang mangurakot sa kaban ng bayan, pagdidiin ng iba, “siya lang ba?”, kaya sila ay nangurakot din. Ang kawawang Pilipino ay naiwang nakanganga dahil sa mga taong ayaw magpatalo sa kapwa kurakot, kaya nakikurakot din ng pinaghirapang pondo na nakalagak sa kaban ng bayan….animo mga buwitre na nagpapaligsahan sa paglapa ng katawan ng biktimang naghihingalo!

Pagpupunyagi…kuwento ng buhay ni Elmer Festin


(Kuwento ng Buhay ni Elmer Festin)


By: Apolinario B Villalobos


Ang landas ng buhay na ating binabagtas

Mahirap tahakin lalo na kung tayo’y nakayapak –

Mga lubak na hindi mapansin ay ating natitisod

Matatalas na batong di maiwasan ay nayayapakan

Pati tinik ng dahong mariang sumusugat sa ating talampakan.


Ang taong hindi handa sa pagtahak nitong landas

Sa ilang hakbang pa lamang niyang magawa –

Kahihinaan na ng loob at pangangatugan na ng mga tuhod

Hindi malayong babalik sa pinanggalingan

Di kaya’y mangingipuspos at sasalampak na lamang sa daan.


May isang taong sa murang gulang ay naglakas-loob

Nagpakatatag at taimtim na nagdasal sa Panginoon

Na harinawa sa paglisan sa sinilangang Bantoon, isla ng Rombon

Patnubayan siya sa kanyang paglayag at tatahaking landas

Bigyan din ng malinaw na pag-iisip at katawang malakas.


Masakit iwanan ang isang bayang tulad ng Bantoon

Islang animo’y tuldok sa mapa ng Romblon

Di man pansinin, siya’y mahalagang itinuring

Ng mga Kastilang dumating noong unang panahon sa ating bansa

Kaya’t sa aklat ng ating kasaysayan siya’y naitala.


Ito ang kuwento ng buhay ni Elmer Festin

Isang taong may ngiting agad mapapansin

Napadpad sa Cebu kung saan siya’y nahikayat

Suungin ng buong tapang, masalimuot na buhay –

Na wala namang pag-atubili at matatag niyang hinarap.


Ilang taon din siyang dito ay nagturo

Naglinang ng dunong ng mga kabataan

Hanggang sa siya ay kawayan ng kapalaran

Na nangako sa kanyang sa dakong katimugan

Siya ay makakatamo ng pinapangarap na kasaganaan.


Dala ay kakaunting pera na sa bulsa ay kakalog-kalog

Pilit winaglit ang pag-aalala at takot sa dibdib na kakabog-kabog

Hindi rin alintana ang mga tuhod na nangangatog

Siya ay naglakas-loob na pumalaot at tumango’ sa tawag ng kapalaran –

Ipinasa-Diyos na lamang, magiging bunga ng kapangahasan.


Sa Notre Dame, sa Tacurong siya ay napadpad

Paaralang sa bayang ito ay pinagkakapitagan

Limang mga gusali nang panahong iyon ang kanyang nadatnan

Pinangangasiwaan ng mga pare at madre na Oblates of Mary kung tawagin

At katulad ni Elmer, pagtulong sa kapwa ang sinusunod na adhikain.


Nakitaan siya ng kakaibang sigla sa pagturo

Dahil hindi lang sa mga aklat, mga estudyante niya ay natuto

Naibahagi rin niya ang kaunti niyang kaalaman

Pati sa gymnastics na para sa mga estudyante’y bagong larangan

Kaya napasigla niya ang dati’y matamlay na kapaligiran.


Anupa’t si Elmer ay nakilala hindi lang sa loob ng Notre Dame

Dahil ang galing niya sa pagturo, sa iba ay nakatawag pansin

Kaya nang magkaroon ng Polytechnic Institute sa bayang ito

Binuksan nila para sa kanya ang kanilang pinto

Upang makibahagi sa kagalingan ng kanyang pagturo.


Sa bago niyang malawak na kapaligiran at hitik sa iba’t ibang halaman

Lalo pang sumidhi ang kanyang hangad na makahubog ng kabataan

Hindi naman nasayang ang marangal niyang adhikain

Dahil taos-pusong pasasalamat ay kanyang naramdaman at natanggap

Mula sa mga estudyanteng binigyan niya ng pag-asa ang mga hinaharap.


Natupad ang pangarap ni Elmer na maibahagi ang kanyang kaalaman

Napatunayan niya na kakapusan sa pera ay hindi hadlang

Hindi rin nasayang ang kanyang pagpunyagi magmula pa sa kanyang kabataan

Kahi’t sa pagtahak niya sa landas ng buhay siya’y nakayapak lamang

Dahil alam niyang sa dulo nito’y mayroong walang hanggang kapayapaan.


(Si Mr. Festin ang nagbigay ng pagkakataon sa may-akda upang mahasa niya ang kanyang kakayahan sa pagsulat. Hinirang siya ni Mr. Festin bilang patnugot (editor) ng “The Green Ember”, pahayagan ng high school department ng Notre of Tacurong, kahi’t siya ay nasa unang taon pa lamang. Ang tiwala at dagdag- kaalaman sa pagsulat na ibinigay sa kanya ni Mr. Festin ang naging kasangkapan niya sa pagharap sa mga pagsubok ng larangang ito. Kulang ang mga kataga ng tula upang maipadama ng may-akda ang taos-pusong pasasalamat sa taong unang nagbigay ng tiwala sa kakayahan niya sa pagsulat.)