Manila Metropolitan Theater…its history and story of neglect

Manila Metropolitan Theater

…its history and story of neglect

By Apolinario Villalobos

 

A country without a cultural landmark is like a basket that can’t hold water. Nothing is left to stand for the past, be it significant or not. Events just happen and forgotten, and for this, the people’s culture suffers. Many countries, though how small they are, have won the respect of powerful ones because of their rich past, made tangible by whatever remains.

 

The Philippine’s rich past has made its people look for an outlet which took form in plays, songs, poems, paintings, sculpture and other artistic expressions. The admixture of the eastern and western influences, have surfaced in all these expressions. Foreign influences which left their respective sediments in the country nourished cultures which are distinctly different from each other. These are however, consolidated by the Filipinos in a compromising effort to have just one that could be identified with them.

 

That was the benevolent intent which was magnified during the administration of Ferdinand Marcos. The theater was then, beginning to gain momentum in its effort for revival, as plays and concerts were again held, but unfortunately cut short when the feisty president was deposed.

 

Despite its sorry state today, it is important that Filipinos know how such neglected important landmark came to be.

 

The Metropolitan Theater that sprung up on a area of 8,293.58 square meters at Liwasang Bonifacio (formerly, Lawton plaza), embodies the several periods that saw the metamorphosis of the country. The unpretentious environment in which the expressionistic framework of the theater took shape is just a stone’s throw from the Bonifacio monument that stands witness to rallies of disgruntled students and workers. It is also a few steps from Mehan Garden, once a popular recluse of Manilans on weekends. Today, Mehan Garden is part of the Universidad de Manila campus.

 

Its colorful and massive façade reflects its mute desire to stand firm and solid despite the challenges posed by turbulent years that rocked its structure more than five decades ago. The month of February in 1945 saw the crumbling of its roof as a result of bombings and shelling by the Allied Forces during the liberation of Manila. Its walls however, withstood the barrage of both the allies’ and enemy’s fires.

 

But the theater’s story before the dark years of WWII was something else. It was full of struggle and challenges that just strengthened its foundation. In 1924, with an appeal from Mayor Earnshaw, an area of 8,293.58 square meters was leased  by the government of Manila to the Metropolitan Theater Company, represented by Horace Pond, Antonio Milian, Leopoldo Khan, Manuel Camus, Enrique Zobel and Rafael Palma. The land then was used as a flower market of Mehan Garden. It was an untrimmed and not so pleasantly landscaped area that gave way to the theater.

The concerted effort of various communities of Manila that comprised of Americans, Chinese, Spanish and Filipinos, bolstered the hope of the crusading artists. A magazine, Manila’s Philippine Magazine, carried encouraging write ups on the proposed theater in its effort to gain support from its readers. Stocks were sold by the Philippine International Corporation at Php100.00 and Php50.00 to raise the needed fund which was one million pesos.

 

The project inspired many artists. Almost everybody was concerned and did not hesitate to offer help. One of these early sympathizers was Juan M. Arellano, a leading architect of the era, and who was sent to study in the United States with Thomas W. Lamb, an expert in theater construction. His sojourn in the United States marked the birth of a unique theatrical design which stood for the Filipino’s artistic traits. A brother of Arellano, Arcadio, contributed his skill in decking the structure which took form shortly after the cornerstone was laid in 1930.

 

What took shape was what the Phlippine Magazine editor, A.V.H. Hartendorp called modern expressionism. Flagstone paths were cut across lawns greened by tropical creepers and shrubs. On each side of the rectangular theater were pavilions separated from the main hall by open courtyards.

 

The theater’s façade truly expressed the richness of the Malay culture imbibed in the ways of the Filipinos. Colorful were the glasses that made up the big “window” and the tiles on both side of the façade. Philippine plants in relief added exoticness to the theater’s face which was crowned with traditional Muslim minarets. Additional oriental accent was provided by shapely sculptured figures of two women who seemed to be preparing to take flight.

 

The theater’s interior equaled the exterior’s magnificence – wide marble staircase, mural paintings by Amorsolo and modern sculptures by Francisco R. Monti. The latter was an Italian sculptor, who practiced his trade in the country in the early 1930s. To give a feeling of spaciousness, boxes were eliminated. Relief figures cast shadows on the proscenium. Elongated lamps of translucent glass in the shape of bamboo stalks filled up the empty wall on both sides of the hall. The translucent stalks pointed to the ceiling that burst with a cornucopia of mango fruits and leaves.

 

The auditorium’s facilities were excellent, although the seating area could only accommodate 1,670, quite small for a fast-growing city like Manila. Its lighting, acoustics, air-cooling system and dressing rooms were all excellent and almost faultless. However, there was no understage and the orchestra pit was too narrow.

 

Dramatic Philippines was responsible for the showing of outstanding plays that made the theater famous. Very active members were Francisco Rodrigo, Emma Benitez and Narciso Pimentel. The theater’s stage was also grace by the zarzuela queen, Atang de la Rama.

 

Even when the country wallowed in the misery of subordination by a foreign power during the WWII, the theater continued to draw art lovers. It was used by members of the Volunteer Social Aid Committee (VSAC) as a front in raising funds for the underground movement against the Japanese. This group of artists likewise acted as secret mail carriers for Manilans who would like to get in touch with relatives detained at Capas and Cabanatuan. These Manila girls, some of whom were Conchita Sunico, Helen Benitez and Pilar Campos, went to the extent of spending for their own clothing materials which were then designed by Matilde Olmos, the best modiste of European clothes during that time.

 

The scarred Met which lost its roof during the liberation of Manila in February 1945 held on to what remained. Unfortunately, the transition period did not give much impetus to those who were previously active in theatricals. Of the several establishments housed by the Met, only the Magnolia Rendezvous, an ice cream kiosk held firm. Meanwhile the building underwent painful changes from a boxing arena into a cheap motel and gay bar, basketball court, garage and warehouse, until finally, into a home for half a hundred of displaced families.

 

It was in such a sorry state when a new breed of artists surfaced and made an appeal to the government to help salvage the Met. Their plea awakened the public from its long indifference and sheer neglect of a priceless heritage. Trouble between the artists and a group of enterprisers ensued when the latter proposed its demolition to give way to a modernistic commercial complex. A petition was submitted to the National Historical Institute to stop the sacrilegious hand and recognize the theater as an historical landmark.

 

The timely mediation of Mrs. Imelda Marcos gave assurance to the artists’ victory over their destructive opponents. The Met was finally restored to its pre-war grandeur and has been called the Manila Metropolitan Theater.  Its seating capacity was increased from 1,670 to 1,709.

To augment its finances, galleries that fringed the outer structure were rented out to shops that sell handicrafts, restaurants, studious and a night club. Bigger rooms on the second floor were furnished for receptions and meetings. Even the auditorium was leased to a movie company which showed three-dimensional films whenever the theater was free. Once again, shows and concerts were held.

 

The recovery of the theater was, however, short-lived. The emergence of the modern Cultural Center of the Philippines, Folk Arts Theater, modern cinema theaters and other cultural and artistic venues signaled again its slow deterioration. Groups of concerned artists joined hands to prevent its continued relapse to no avail….until, finally, it is back to its former state of gross neglect that we woefully see today. To protect it from intruding street dwellers, the periphery of the structure is fenced with board on which are pasted scenes of its former glory.

 

 

 

Ang Solusyon sa Trapikong Sumasakal sa Kalakhang Maynila

Ang Solusyon sa Trapikong Sumasakal sa Kalakhang Maynila

Ni Apolinario Villalobos

 

Nagpapakahirap ang gobyerno at Metro Manila Development Authority sa paghanap ng paraan kung paanong mabawasan ang trapik sa kalakhang Maynila, ganoong ang solusyon ay nandiyan lang…ang Pasig River. Dapat linisin lang consistently ang Pasig River upang hindi gamiting dahilan ang mga water liliy na sumisira sa mga makina ng mga sasakyang pang-ilog tulad ng ferry. Subalit, ang mga proyekto sa paglinis ng Pasig River ay hanggang launching lamang….kodakan ng mga opisyal na gustong makita ang mga mukha sa diyaryo at TV….pagkatapos ng launching, goodbye na sa project….nagkalimutan na. Tuwing may bagong administrasyon, bagong proyekto din ang nilo-launch. GANYAN KAPANGIT ANG UGALI NG MGA NAKAUPONG OPISYAL….MGA MATATAKAW SA PHOTO OPPORTUNITY….ANO ANG NANGYARI SA “PISO PARA SA PASIG” NA SINIMULAN NI MING RAMOS NOONG PANAHON NI FIDEL RAMOS PRESIDENTE?….WALA!!!!!!

 

Hindi na dapat pang ipilit ang paggamit ng mga masisikip nang mga kalsada na pinupuno ng mga kotse ng mga mayayaman at mga bus na galing sa ibang bansa na ang hangad ang lokohin ang Pilipinas na tinatapunan ng mga bus na gawa nila. Nakakabahala ang planong paggawa ng subway sa Metro Manila dahil sa palyadong drainage system na ang iba ay iniwang nakatiwangwang. Siguradong pagbaha, maraming malulunod sa mga subway trains. KUNG ANG LRT AT MRT NGA LANG AY MAHIRAP NANG I-MAINTAIN DAHIL SA CORRUPTION, ANG SUBWAY PA KAYA? HINDI PWEDE ANG MGA GANYANG HI-TECH NA FACILITY SA PILIPINAS DAHIL SA CORRUPTION NA MALALIM ANG PAGKABAON SA SISTEMA….ISANG MAPAIT NA KATOTOHANAN!

 

Kung sa Bangkok, nagawang i-maintain ng gobyerno ang kalinisan ng main river nila na tinuturing din nilang major traffic artery, bakit hindi ito magawa sa Maynila? May floating market ang Bangkok na pwedeng gawin din sa Maynila, subalit ang problema ay ang mga burarang mga iskwater na nakatira sa mga pampang (river banks) na kapag inalis ay aalmahan naman ng mga komunistang grupo at mga human rights advocates kuno.

 

Ang Pasig River ay pwedeng gawan ng bicycle lane na may bubong mula Escolta hanggang Laguna at iba pang arteries na dumadaloy sa iba’t ibang lunsod at bayan sa buong kalakhang Maynila. Upang magkaroon ng seguridad ay dapat lagyan ng mga ilaw at mga pulis outpost sa mga designated entrance/exit areas kung saan ay pwedeng umakyat at bumaba ang mga commuting cyclists. Pwede ring lagyan ng mga rest areas na may snack kiosks para magamit na pahingahan. Sa simula pa lang ay dapat na itong kontrolin upang hindi magamit ng mga sidewalk vendors. Kapag nangyari yan, ang mga commuters ay gaganahang mag-bike kaysa sumakay ng bus, LRT o MRT dahil makakatipid na sila.

 

Ang hirap kasi sa gobyerno ng Pilipinas, karamihan ng mga nakaupong opisyal na mga matatalino kuno ay graduate at nagseminar sa ibang bansa kaya ang mga natutuhan ay HINDI ANGKOP sa Pilipinas. Yan ang resulta ng ugaling pangongopya ng mga Pilipino. Dapat ay isaalang-alang ang kultura ng mga Pilipino pagdating sa mga proyekto dahil unang-una, walang disiplina ang mga Plipino. Dahil diyan, ang nangyayari sa Singapore ay IMPOSIBLENG mangyari sa Pilipinas dahil sa ugali ng mga hangal na opisyal na ang palaging tinitinghan sa mga proyekto ay kung paano silang kumita ng komisyon…AT LALONG DAHIL SA KAWALAN NG DISIPLINA NG MGA PILIPINO, NA KAPAG SINITA SA GINAWANG MALI AY TATAKBO SA HUMAN RIGHTS COMMISSION!!!!!

Dalawang Masikap na Single Moms, Masaya at Kuntento sa Buhay…sina Hilda Ibayne at Tess Quintance

Happy Women’s Month!

 

Dalawang Masikap na Single Moms, Masaya at Kuntento sa Buhay

…sina Hilda Ibayne at Tess Quintance

Ni Apolinario Villalobos

 

Maraming single moms ang naninirahan sa Maynila kung saan ay maraming oportunidad kaya nakakaraos sila kahit papaano basta masipag lang, tulad nina Hilda Ibayne at Tess Quintance.

 

Si HILDA ay nakapuwesto sa isang sulok ng Avenida (Sta. Cruz) at ang pinagkikitaan ay paglilinis ng mga kuko sa kamay at paa, bilang manikurista. Suki niya ang mga “Avenida cruisers”, mga nagtitinda ng aliw (prostitute) na nasa mga puwesto na nila sa kahabaan ng Avenida 7AM pala.  Php50 ang singil niya sa pedicure o manicure at kung “set” o manicure at pedicure ang gagawin ay pwedeng tawaran. Kung walang nagpapalinis ng mga kuko, nagre-repair naman siya ng mga sandal at sapatos, at nagtitinda ng kendi at sigarilyo.

 

Nang kausapin ko siya isang umaga ay nagre-repair siya ng isang pares na sandal. Taong 2000 pa daw siya “sapatera” halos katitin-edyer pa lang niya at tatay niya ang nagtiyagang magturo sa kanya. Nang makipag-live siya sa isang sapatero din, pinaubaya sa kanila ng kanyang tatay ang puwesto. Subalit pagkatapos siyang maanakan ng tatlo ay iniwan na daw siya ng kinasama niya at umuwi na ito sa Cebu. Sa halip na mapanghinaan ng loob, nag-aral siyang maglinis nang kuko at bumili ng mga gamit. Kalaunan ay nagkaroon na siya ng mga suki. Upang madagdagan ang kinikita sa paglilinis ng mga kuko, nagre-repair pa rin siya ng mga sapatos at sandal, at nagtinda na rin ng sigarilyo at kendi.

 

Ang mga anak niyang nasa hustong gulang na upang mag-aral ay pumapasok. Ang panganay niya ay 11 na taong gulang, sinundan ng 9 na taong gulang, at ang bunso ay 6 na taong gulang naman. Sa awa daw ng Diyos ay nakakaraos silang mag-iina, yon nga lang, dahil sa K-12 program ng DECS ay nadagdagan ang kanyang pasanin. Ayon kay Hilda, pinipilit niyang umuwi sa barung-barong nila sa Baseco Compound (Tondo) bago kumagat ang dilim upang makapaghanda ng hapunan nila. Kuntento siya sa buhay at walang sinisisi sa kanyang kalagayan. Ang mahalaga sa kanya ngayon ay makatapos ang kanyang mga anak maski senior high school man lang.

 

Si TESS naman ay nakapuwesto sa Quiapo, labasan ng shrine o luklukan ng Black Nazarene. Nakausap ko siya nang bumili ako ng underwear na napag-alaman kong sarili pala nilang gawa, subalit nilagyan lang ng etekita ng isang kilalang brand. Dahil kaunti lang nakalatag ay nagtanong ako kung sapat ang kanyang kinikita niya na sinagot naman niya ng okey lang daw. Mga tira daw ang inilatag niya mula sa mga dinileber niya sa mga kostumer na may mga puwesto. Tulad ni Hilda, iniwan din si Tess ng kanyang kinakasamang pulis pagkatapos nilang magkaroon ng 7 anak. Taong 2013 nang iwanan silang mag-iina ng kanyang asawa upang makisama sa ibang babae.

 

Sa simula ay hindi niya alam ang gagawin nang iwanan sila ng pulis. Mabuti na lang daw ay may nagyaya sa kanyang pumasok sa isang patahian na malapit lang sa kanila. Todong pagtitipid ang ginawa nilang mag-iina kaya pati pag-aaral ng mga anak ay naapektuhan dahil mas binigyan niya ng halaga ang mga gastos para sa pagkain at upa sa tinitirhang kuwarto. Nang maging bihasa o esksperto na sa pagtabas at pagtahi ay naglakas-loob siyang umutang upang may maipambili ng makina. Tumulong sa kanya ang apat niyang nakakatandang mga anak sa pagtahi ng mga simpleng damit pambata at kalaunan pati mga underwear ay sinubukan na rin nilang gawin. Ang mga nakakabatang anak naman ay nagpatuloy sa pag-aral.

 

Ang panganay niyang anak na tumutulong din sa pagtabas ay nagtitinda na rin ng mga alahas na pilak na sinasabay ang pagbenta tuwing mag-deliver siya ng mga ino-order na mga underwear. Nakakapag-deliver daw sila sa Baclaran, Pasig, Bulacan at Caloocan. Pabulong niyang sinabi na ngayong maysakit daw ang dati niyang asawa ay lumalapit ito sa kanya upang humingi ng pambili ng gamot, at binibigyan daw naman niya. Nang tanungin ko kung saan siya humugot ng lakas upang makaraos silang mag-iina, itinuro niya ang simbahan ng Quiapo. Nakatira silang mag-iina sa Taguig (Rizal).

 

Sina Hilda at Tess ay mga halimbawa ng tunay na pagsisikap ng tao…nagtitiyaga at hindi umasa kahit kanino, at ang bukod-tanging hiningi sa Diyos ay madagdagan pa ang lakas ng kalooban at katawan…hindi pera. Wala rin silang kinimkim na galit sa dati nilang asawa. Kabaligtaran sila ng ibang babae na kahit nakahiga na sa salapi ay hindi pa rin kuntento sa buhay, kaya upang lumago pa ang kanilang yaman ay nagnanakaw sa kaban ng bayan o nanloloko ng kapwa. May isa ngang babae na bukod sa nang-agaw ng asawa ay nagkanlong (protect) pa ng mga drug lord kaya sagana siya sa sustento hanggang sa maikulong. Yong iba pa ay hindi alam ang gagawin sa sobra-sobrang pera kaya kung anu-ano ang mga pinaggagawa sa katawan upang mabago ang ginawa ng Diyos, kinarma naman kaya ang iba ay tumabingi ang ilong, nagkaroon ng nana (pus) ang suso at puwet dahil sa inilagay na silicone, o nagkaroon pa ng kanser!

 

Ang iba ko pang Escapades dahil sa Katakawan ko sa Adventure

ANG IBA KO PANG ESCAPADES

DAHIL SA KATAKAWAN KO SA ADVENTURE

Ni Apolinario Villalobos

 

Ang “kagubatan” ng Maynila ay puno ng adventure para sa mga taong matakaw dito….at isa na ako diyan. Ang ilan pa sa mga adventure ko ay ang mga sumusunod:

 

  • Nang pasyalan ko noon ang kababayan ko sa Dagat-dagatan, Malabon ay inabot ako ng gabi dahil nakipag-inuman pa ako. Habang nilalakad ko ang papunta sa jeepney stop, may nadaanan akong grupong nag-iinuman at ang isa ay kilala ko lang sa mukha dahil nadadaanan ko ang bahay nila tuwing pupunta ako sa kababayan ko. Mababait naman at magagalang dahil nag-alok pa, pero tinanggihan ko. Hindi pa ako nakakalayo ay nagbago ang isip ko kaya bumalik ako at nakipag-inuman na lang para ipakitang marunong akong makisama. Panay payo ang sinasabi ko sa kanila habang nag-uusap kami kung paanong kumita ng maayos. May tumayo at lumayo ng kaunti upang magsindi ng marijuana nang palihim pero dahil alam ko ang amoy ay nagalit ako kaya sinaway siya na pinagalitan nama ng iba. Sa inis ko ay pinagbawal ko na rin ang pagsigarilyo, pero hindi ko alam kong paano ko silang napasunod. Dahil pasado hatinggabi na nang maghiwalay kami ay pinaunlakan ko ang imbitasyon ng katabi kong sa kanila na matulog, Bisaya daw ang misis niya. Kinabukasan ko na lang nalaman na ang nagpatulog sa akin sa bahay niya ay lider ng Sputnik Gang sa lugar na yon at ang mga kainuman namin ay mga kasama niya na ang ilan ay inamin niyang mandurukot sa Divisoria! Mabuti na lang at hindi ako nakatay sa lugar na yon!…hindi na ako nakipag-inuman uli sa kanila, pero namamasyal na lang sa lider ng Sputnik upang mag-abot ng kaunting biyaya upang paghatian nila. Dahil sa ginawa ko ay napalapit ako sa kanila. Hindi na ako bumalik nang umalis ang kababayan kong babae dahil pinasok ang bahay nila at nasaksak silang mag-ina.

 

  • Sa Quiapo ay may nadaanan akong parang pinagkakaguluhan. Babae palang umiiyak at nagwawala at may hawak na “blade”…nagbabantang hihiwain ang kanyang pulso habang sinisigawan ang boyfriend na nabisto niyang may asawa pala. Waitress ang babae sa di-kalayuang restaurant. Nabisto kong Bisayang Cebuana ang babae kaya naglakas-loob akong kausapin siya at sumagot naman. Nang medyo humupa na ang galit niya at parang nagsusumbong na sa akin ay nilapitan ko siya at niyakap, sabay kuha ng “blade” sa kanya na ibinigay naman. Niyaya ko siya sa restaurant na pinagtatrabahuhan niya pati ang boyfriend niyang may asawa daw. Doon ay pinagalitan ko ang lalaki at tinakot na ipapakulong kaya nagmakaawa sa akin. Kinausap ko ang amo ng babae at inihingi ng pasensiya at nakiusap na pahingahin muna ito…pumayag naman. Pinangakuan ko ang babaeng babalikan ko siya kinabukasan at ang lalaki ay napilit kong isama ako sa pamilya niyang nasa Recto lang pala, malapit sa Regina Reinte River kung saan ay may barung-barong sila. Kaya daw niya nagawang makisama sa waitress ay binibigyan siya nito ng pera na binibili naman niya ng pagkain para sa dalawa niyang anak. Kargador siya sa isang bodega ng soft drinks at maliit lang ang kita kaya nag-sideline siya ng pagko-call boy!

 

  • Sa Sta. Cruz, tapat ng simbahan ay may nakita akong dalawang tin-edyer na parang pinipilit abutan ng isang lalaki ng bagay na nakabalot sa diyaryo. Mukhang takot ang dalawang tin-edyer kaya nilapitan ko. Pinipilit pala silang bentahan ng kausap nila ng estatwang maliit ng isang santo pero ayaw nila. Pinakiusapan ko ang nagbebenta na huwag silang pilitin pero nagalit at sinabihan akong huwag makialam. Sa inis ko ay naitulak ko siya at dahil naunahan ko siyang sindakin ay tumakbo pero tumigil at akmang babalikan kami habang kunwari ay may binubunot sa likod. Ginaya ko rin siya kaya kunwari ay parang may binubunot din ako sa back pocket ko habang patakbo kong nilapitan siya pero dahil may sindak pa rin siguro ay tumakbo na lang papunta sa Chinatown.

 

  • Sa Libertad, Pasay ay may nakita akong parang “mag-ina”, babaeng hindi naman katandaan at isang batang babae, na lumapit sa akin upang humingi ng pamasahe dahil hindi nila inabutan ang pinuntahan daw nilang kamag-anak. Inasahan daw nila itong magbibigay ng perang pamasahe nila pauwi. Binigyan ko naman, pati pangkain nila. Lumipas ang dalawang buwan ay nakita ko na naman sila sa parehong lugar, pero gabi na noon, bandang alas nuwebe, kaya nagalit ako dahil napag-isip kong niloko lang pala ako. Galit akong lumapit sa kanila at habang nasa tabi nila ako ay pinagsabihan ko ang ibang tao sa paligid tungkol sa panloloko nila sabay sabi sa babaeng hindi ako aalis hangga’t hindi sila umaalis. Lumayo at sumakay sila sa jeep papuntang Maynila pero sumunod pa rin ako at sumakay din sa jeep at sinabihan ang mga pasahero tungkol sa raket nila. May sumakay na dalawang lalaki sa isang kanto at tumingin sa akin ng masama pero hindi ko pinansin. Ang balak ko ay alamin kung saan sila umuuwi para isumbong sa pulis. Pagdating sa tapat ng Philippine Women’s Universtity sa Taft Avenue ay bumaba ang “mag-ina” at sumunod ang dalawang lalaki, pero ang isa ay sinadyang itaas ang laylayan ng t-shirt sa likod upang ipakita ang hawakan ng kutsilyo sabay tingin sa akin. Hindi ko na sila sinundan. Madalas gawin ang raket na nabanggit ko at ang istambayan ng “mag-ina” ay palengke.

 

  • Sa Kalaw St. naman kung saan ay maraming mga seaman na tumatambay habang nag-aaplay ng masasakyang barko ay may nakita akong lalaking “grasa” na nakadapa, gulanit ang damit at may hawak na latang lagayan ng limos. Pagapang kung kumilos siya kaya naawa ako at binigyan ko ng pera at sandwich. Ilang linggo ang nakalipas, nakita ko ang lalaking naglalakad pero ganoon pa rin ang ayos sa tapat ng Isetan-Recto at sa porma ay matino dahil naninigarilyo pa. Sinundan ko siya hanggang sa Quiapo, sa tapat ng Mercury Drug, umupo muna at unti-unti ay inayos ang sarili sa pormang nakita ko noong nasa Kalaw St. siya. Lumapit ako upang pigilan ang babaeng magbibigay sana ng limos at sinabihang nanloloko lang ang “lumpo”. Pinagbantaan kong sisipain ang “lumpo” kapag hindi siya tumayo, at ang mga taong nakiki-usyuso ay sinabihan ko kung anong uring tao siya. Ayaw pa sanang umalis pero may lumapit na pulis at sinabihan siyang, “ikaw na naman?”

 

Iyan ang Maynila…masaya kung may pera ka, masalimuot at puno ng pagsubok para sa mga “curious”. More pa next time!

Ang Iba Ko Pang Escapades dahil sa Katakawan ko sa Adventure

ANG IBA KO PANG ESCAPADES

DAHIL SA KATAKAWAN KO SA ADVENTURE

Ni Apolinario Villalobos

 

Ang “kagubatan” ng Maynila ay puno ng adventure para sa mga taong matakaw dito….at isa na ako diyan. Ang ilan pa sa mga adventure ko ay ang mga sumusunod:

 

  • Nang pasyalan ko noon ang kababayan ko sa Dagat-dagatan, Malabon ay inabot ako ng gabi dahil nakipag-inuman pa ako. Habang nilalakad ko ang papunta sa jeepney stop, may nadaanan akong grupong nag-iinuman at ang isa ay kilala ko lang sa mukha dahil nadadaanan ko ang bahay nila tuwing pupunta ako sa kababayan ko. Mababait naman at magagalang dahil nag-alok pa, pero tinanggihan ko. Hindi pa ako nakakalayo ay nagbago ang isip ko kaya bumalik ako at nakipag-inuman na lang para ipakitang marunong akong makisama. Panay payo ang sinasabi ko sa kanila habang nag-uusap kami kung paanong kumita ng maayos. May tumayo at lumayo ng kaunti upang magsindi ng marijuana nang palihim pero dahil alam ko ang amoy ay nagalit ako kaya sinaway siya na pinagalitan nama ng iba. Sa inis ko ay pinagbawal ko na rin ang pagsigarilyo, pero hindi ko alam kong paano ko silang napasunod. Dahil pasado hatinggabi na nang maghiwalay kami ay pinaunlakan ko ang imbitasyon ng katabi kong sa kanila na matulog, Bisaya daw ang misis niya. Kinabukasan ko na lang nalaman na ang nagpatulog sa akin sa bahay niya ay lider ng Sputnik Gang sa lugar na yon at ang mga kainuman namin ay mga kasama niya na ang ilan ay inamin niyang mandurukot sa Divisoria! Mabuti na lang at hindi ako nakatay sa lugar na yon!…hindi na ako nakipag-inuman uli sa kanila, pero namamasyal na lang sa lider ng Sputnik upang mag-abot ng kaunting biyaya upang paghatian nila. Dahil sa ginawa ko ay napalapit ako sa kanila. Hindi na ako bumalik nang umalis ang kababayan kong babae dahil pinasok ang bahay nila at nasaksak silang mag-ina.

 

  • Sa Quiapo ay may nadaanan akong parang pinagkakaguluhan. Babae palang umiiyak at nagwawala at may hawak na “blade”…nagbabantang hihiwain ang kanyang pulso habang sinisigawan ang boyfriend na nabisto niyang may asawa pala. Waitress ang babae sa di-kalayuang restaurant. Nabisto kong Bisayang Cebuana ang babae kaya naglakas-loob akong kausapin siya at sumagot naman. Nang medyo humupa na ang galit niya at parang nagsusumbong na sa akin ay nilapitan ko siya at niyakap, sabay kuha ng “blade” sa kanya na ibinigay naman. Niyaya ko siya sa restaurant na pinagtatrabahuhan niya pati ang boyfriend niyang may asawa daw. Doon ay pinagalitan ko ang lalaki at tinakot na ipapakulong kaya nagmakaawa sa akin. Kinausap ko ang amo ng babae at inihingi ng pasensiya at nakiusap na pahingahin muna ito…pumayag naman. Pinangakuan ko ang babaeng babalikan ko siya kinabukasan at ang lalaki ay napilit kong isama ako sa pamilya niyang nasa Recto lang pala, malapit sa Regina Reinte River kung saan ay may barung-barong sila. Kaya daw niya nagawang makisama sa waitress ay binibigyan siya nito ng pera na binibili naman niya ng pagkain para sa dalawa niyang anak. Kargador siya sa isang bodega ng soft drinks at maliit lang ang kita kaya nag-sideline siya ng pagko-call boy!

 

  • Sa Sta. Cruz, tapat ng simbahan ay may nakita akong dalawang tin-edyer na parang pinipilit abutan ng isang lalaki ng bagay na nakabalot sa diyaryo. Mukhang takot ang dalawang tin-edyer kaya nilapitan ko. Pinipilit pala silang bentahan ng kausap nila ng estatwang maliit ng isang santo pero ayaw nila. Pinakiusapan ko ang nagbebenta na huwag silang pilitin pero nagalit at sinabihan akong huwag makialam. Sa inis ko ay naitulak ko siya at dahil naunahan ko siyang sindakin ay tumakbo pero tumigil at akmang babalikan kami habang kunwari ay may binubunot sa likod. Ginaya ko rin siya kaya kunwari ay parang may binubunot din ako sa back pocket ko habang patakbo kong nilapitan siya pero dahil may sindak pa rin siguro ay tumakbo na lang papunta sa Chinatown.

 

  • Sa Libertad, Pasay ay may nakita akong parang “mag-ina”, babaeng hindi naman katandaan at isang batang babae, na lumapit sa akin upang humingi ng pamasahe dahil hindi nila inabutan ang pinuntahan daw nilang kamag-anak. Inasahan daw nila itong magbibigay ng perang pamasahe nila pauwi. Binigyan ko naman, pati pangkain nila. Lumipas ang dalawang buwan ay nakita ko na naman sila sa parehong lugar, pero gabi na noon, bandang alas nuwebe, kaya nagalit ako dahil napag-isip kong niloko lang pala ako. Galit akong lumapit sa kanila at habang nasa tabi nila ako ay pinagsabihan ko ang ibang tao sa paligid tungkol sa panloloko nila sabay sabi sa babaeng hindi ako aalis hangga’t hindi sila umaalis. Lumayo at sumakay sila sa jeep papuntang Maynila pero sumunod pa rin ako at sumakay din sa jeep at sinabihan ang mga pasahero tungkol sa raket nila. May sumakay na dalawang lalaki sa isang kanto at tumingin sa akin ng masama pero hindi ko pinansin. Ang balak ko ay alamin kung saan sila umuuwi para isumbong sa pulis. Pagdating sa tapat ng Philippine Women’s Universtity sa Taft Avenue ay bumaba ang “mag-ina” at sumunod ang dalawang lalaki, pero ang isa ay sinadyang itaas ang laylayan ng t-shirt sa likod upang ipakita ang hawakan ng kutsilyo sabay tingin sa akin. Hindi ko na sila sinundan. Madalas gawin ang raket na nabanggit ko at ang istambayan ng “mag-ina” ay palengke.

 

  • Sa Kalaw St. naman kung saan ay maraming mga seaman na tumatambay habang nag-aaplay ng masasakyang barko ay may nakita akong lalaking “grasa” na nakadapa, gulanit ang damit at may hawak na latang lagayan ng limos. Pagapang kung kumilos siya kaya naawa ako at binigyan ko ng pera at sandwich. Ilang linggo ang nakalipas, nakita ko ang lalaking naglalakad pero ganoon pa rin ang ayos sa tapat ng Isetan-Recto at sa porma ay matino dahil naninigarilyo pa. Sinundan ko siya hanggang sa Quiapo, sa tapat ng Mercury Drug, umupo muna at unti-unti ay inayos ang sarili sa pormang nakita ko noong nasa Kalaw St. siya. Lumapit ako upang pigilan ang babaeng magbibigay sana ng limos at sinabihang nanloloko lang ang “lumpo”. Pinagbantaan kong sisipain ang “lumpo” kapag hindi siya tumayo, at ang mga taong nakiki-usyuso ay sinabihan ko kung anong uring tao siya. Ayaw pa sanang umalis pero may lumapit na pulis at sinabihan siyang, “ikaw na naman?”

 

Iyan ang Maynila…masaya kung may pera ka, masalimuot at puno ng pagsubok para sa mga “curious”. More pa next time!

Si Lilian…manikurista sa Lawton

Si Lilian…manikurista sa Lawton

Ni Apolinario Villalobos

 

Linggo ng umaga, habang nag-aalmusal kami ng mga kaibigan ko sa Lawton, kasama ang drayber ng van pagkatapos naming mamudmod ng gifts madaling araw pa lang, ay may napansin akong bata na familiar ang mukha, nakaupo sa ilalim ng isang puno….naalala kong siya ang batang ipinagbilin kay Jomong ng ina nito.  Nai-blog ko na si Jomong ilang araw na ang nakaraan dahil sa pag-alaga niya sa bata at pinakain pa ito, kahit ang kita niya ay galing lang sa pamumulot ng junks. Ang sabi ni Jomong ay iniwan muna sa kanya ng nanay nito ang bata dahil magti-check daw siya sa basurahan malapit sa Jolibee at baka may mapulot siyang pang-almusal nilang mag-ina.

 

Maya-maya ay kinuha ang bata ng isang may kabataan pang babae na tisay. Nagpaalam ako sa mga kasama ko at nilapitan ang babaeng karga ang bata papunta sa isa pang open-air karinderya. Nagpakilala akong kaibigan ni Jomong sa Sta. Cruz. Ngumiti siya kaya lumakas ang loob kong makipag-usap. Lilian ang pangalan niya at ang anak niya ay si Jingjing. Nakiusap daw siyang tumulong sa karinderya maski walang bayad basta libre lang ang pagkain nilang mag-ina sa maghapon.

 

Wala pang kostumer ang karinderyang pinagtrabahuhan ni Lilian kaya tinawag ko ang mga kasama ko upang lumipat. Maganda si Lilian ganoon din ang anak na akala ko noon ay dalawang taon pa lang, pero tatlo na pala. Nang bumalik daw siya kay Jomong noon ay may dala siyang sandwich na kinagatan at spaghetti sa styrofor pa pero kaunti na lang….galing daw sa basurahan, pero wala naman daw amoy ng pagkapanis kaya okey lang daw. Lumipat daw silang mag-ina sa Lawton bago magtanghali upang “dumiskarte”, ibig sabihin ay mag-apply kahit tagahugas ng pinggan sa mga karinderya. Sa Lawton Plaza na rin sila natulog, sa ilalim ng bronze mural ni Bonifacio, na nasa pagitan ng City Hall at Universidad de Manila.

 

Ang tatay ng anak niya ay pulis-Batangas (hindi na namin tinanong kung anong bayan), pero may pamilya. Ginahasa daw siya nito at pilit na ibahay subalit hindi siya pumayag. Pinakiusapan na lang daw niya na tulungan siya hanggang mailuwal ang bata. Hindi na raw siya nagreklamo dahil wala ring mangyayari. Okey naman ang kalagayan nilang mag-ina doon dahil binibigyan siya kung minsan ng pera ng pulis. Manikurista daw siya sa bayan nila. Umalis siya sa kanila nang malaman niyang drug pusher pala ang pulis. Ang nagsabi ay ang pinsan nitong nabahala dahil narinig daw niya na binanggit siya sa isa pang kasamang pulis, at pabebentahin daw siya ng droga sa parlor. Traysikel drayber ang pinsan ng pulis na nagsabi sa kanya, at pati nga daw siya ay pilit na pinagbebenta rin sa mga traysikel drayber.

 

Mabuti na lang daw at may naipon siyang perang ginamit nilang pamasahe papuntang Maynila, pero ang paalam niya sa kanyang biyudang nanay ay sa Zamboanga siya pupunta sa kamag-anak nila. Mas mabuting sa Maynila daw siya pumunta dahil may classmate siyang matitirhan sa San Andres Bukid, kaysa sa Zamboanga na nakatatakot dahil sa Abu Sayyaf. Sa kamalasan, ang classmate niya ay hindi rin pala maayos ang kalagayan dahil sa Beer House lang din nagtatrabaho bilang waitress, at ang kuwartong inuupahan niya ay maliit.

 

Bumili siya ng mga gamit pang-manicure at sumama sa dalawang bagong kaibigan na sa Luneta naghahanap ng mga kostumer. Sa kamalasan pa rin, nasalisihan daw siya nang minsang natutulog silang mag-ina  kaya ninakaw ang mga gamit niya. (Ang tawag sa ganitong uri ng nakawan sa Luneta ay “eskoba”.) Dahil hindi pa nababawi ang pinambili ng mga gamit na ninakaw, wala na daw siyang magawa kundi magtrabaho sa maliliit na karinderya sa bangketa upang maski papaano ay mabuhay silang mag-ina.

 

Pagkatapos marinig ang kuwento niya, pinagpaalam namin siya sa amo niya at nagpasama kami sa dati niyang tinirhan sa San Andres upang mapatunayan na nagsasabi siya ng totoo. Tiyempo naman na ang katabing kuwartong inuupahan ng kanyang classmate ay kababakante lang kaya nagpasya agad ang kasama naming Fil-Canadian na kontratahin ito para kay Lilian. Binayaran agad mula Disyembre ngayong taon hanggang Disyembre sa sunod na taon sa upang 1,000pesos kada buwan, libre ang paggamit ng isang ilaw at tubig na panluto, panlaba at panligo. Bibili lang sila ng mineral water na pang-inom, at ang kubeta ay common para sa lahat ng nangungupahan, pero okey naman dahil malinis at palaging may tubig pang-flush, naipong ginamit sa paglaba.

 

Isinama uli namin siya sa pagbili ng mga bagong gamit sa pag-manicure, mga gamit sa bahay, at mga damit lalo na ang bata na dadalawang malaking t-shirt ang pinaghahalinhinang isuot. Ipinagbilin din namin siya sa may-ari ng paupahang kuwarto at sa classmate niyang nasa katabing kuwarto bago kami nagpaalam.   Hindi na rin kami nagtanong kung ano ang apelyido ni Lilian dahil ang mahalaga ay nasa maayos nang kalagayan silang mag-ina. Samantala, pinag-iisipan ko pa kung sasabihin kay Jomong kung saan nakatira sina Lilian. At, si Jomong naman ay hinahanap ko pa rin dahil may pag-uusapan pa kami.

 

Our Gang of Four and “Sharing 2016”

OUR GANG OF FOUR AND “SHARING 2016”

By Apolinario Villalobos

 

Our gang of four is not involved in any illegal activities, most especially, with drugs. We share blessings that we can afford. We just concluded our rounds of distribution of goodie bags, yesterday morning for the year 2016. We started sharing them as soon as the two in our group arrived from Canada and America earlier than expected which was the last week of November. We are consistent in our plan of concluding our activities within the first week of December. The other member of the group and I are based in the Philippines.

 

The banks of Pasig River and identified sidewalk-dwelling families in Recto Avenue were our beneficiaries. As mentioned in my earlier blogs, our group strictly follows the rules, such as not giving of our real names, wearing only of the simplest street clothes without jewelries not even wristwatch, and no taking of pictures. Mobile phones had to be turned off as we do our rounds. We talk less and if ever, only in whispers because most of the beneficiaries are still asleep, so we just had to put the bags beside them and leave immediately. We take our breakfast at an open-air carinderia in front of the Post Office (Lawton) where we park the van that we used. Several years before, we used to park the van in front of the Binondo church when it was not yet fenced.

 

While about 70% of the shared blessings were donated, the rest were shouldered by two members of our group from Canada and America. Without mentioning names, I would like to thank 6 donors from Philippine Airlines who unselfishly shared a portion of their bonus, 2 Philippine-based ex-PALers and 4 based in America also sent cash donations. The two grandchildren of the Fil-Canadian who joined us last year did not make it this time because of the current political condition.

 

Extra cash had been purposely set aside for the “kariton” (pushcart) project in my care. For this I would look for the nearest source of second-hand materials (wood and wheels) where the recipients dwell. While I have already found a junk shop at Bambang for the Recto recipients, I have yet to find one near Pritil in Tondo. As soon as the pushcarts are finished, the recipients pick them up. They eventually, become their home on the road and storage for junks that they pick up from garbage bins and dumps. Six families have already benefited from this project last September.

 

For the curious, while the three of us are past 60, the most senior being 64, the Fil-Canadian physician, the youngest in our group is 52. Despite our age, we are thankful that we could still endure the tedious walk from Lawton to the Pasig River, with the trek that starts from Sta. Cruz side towards the vicinity of Divisoria. The driver of the Fil-Canadian and the nephew of our Binondo-based colleague help us all along with the load on trolleys. Just before the sun is up, we trek back to Lawton.

 

I am sharing this information to show that anything for the good of others can be possibly done, most especially, by praying fervently for them…whoever you are. By the way, all of us in our group of four do not belong to any religious denomination, as we are all Free Thinkers, hence, with heart and mind open to all Faiths.