Discipline as Essence of Life


By Apolinario Villalobos


Man can never do away with discipline for as long he lives in this world. Nobody lacks discipline, but just vary in degree accordingly. Those who grew up in strict homes, as expected are more disciplined than those whose parents are lax. The people with whom we are associated with also counts a lot in the development of discipline. An offshoot of discipline is the so-called, “good manners” which goes with the sayings, “tell me who your friends are and I will know what kind of a person you are”, as well as, “your manners indicate the kind of parents you have”.


A “happy go lucky guy” does not necessarily mean that he lacks discipline, otherwise, he could have been dead years before his adolescence. Discipline is an important element for one’s survival so that even a pampered guy’s instinct has a bit of it. The big or little bit of discipline determines the lifestyle of people. Those who have no regards for their health, for instance, may suffer from an off-balanced discipline resulting to their lack of control in their diet, as well as, their development of vices. They know that what they are doing is bad, but what can a bit of discipline do to stop them?


Success in life depends a lot on discipline. For students with weak discipline, graduation could just be a wish if their life veers away from the right track. Those who fail in their studies have more likely given priority to short-term pleasures that resulted to their long-term regret. Finding a job could also be difficult for those whose discipline in the simple waking up early to be in time for interview, is wanting. Many graduates thought that the name of a high-end university scribbled on top of their diploma is a guarantee for a job. What establishment for instance, would want to hire a guy who has no respect for time, despite his having graduated from a high-end university?


Discipline is life…. as it makes us breathe in regular cadence for oxygen to enter our system that makes our heart beat and our brain to function properly. Most importantly, discipline makes us control our life, as well as, make us realize whatever wrong we have done, though how late such realization may have occurred, as we tread the path towards that “light”….


Change Need Not Be Dictated but Should Come From Within Us



By Apolinario Villalobos


As the new President, Digong Duterte sits in Malacaἧan Palace, and despite his pronouncements about changes, the latter need not be dictated by him. They should come from within us. All we need are common sense and widely-opened eyes. Unfortunately, most of us are fence sitters eagerly acting only when selfish benefits are discerned.


The basic unit of our society, the family, needs to change first, as obviously, many parents have failed to control their children resulting to the deterioration of their discipline. Many parents cannot even prevent their minor-aged children from staying out late at night, eventually exposing them to the different temptations – drugs, sex, petty crimes, etc.


The Barangay as the lowest rung of the political system is lately lambasted with negative observations. Foremost of these are supposedly, its cuddling of drug offenders, abuse of authority, ineptness in the delivery of services, and corruption. This even brought about the clamor to demolish the Kabataang Barangay. Also, many observers claim that some Barangay Chairpersons act as though they are already mayors. Some cannot go to the Municipal or City Hall without an entourage of “assistants” or “alalay”.


In Manila, while waiting for my bus to depart for Cavite, I saw a group of Barangay personnel clad in t-shirts emblazoned with their Barangay zone number, with one of them, a woman and obviously the Barangay Chairperson protected from the sun by an umbrella held by another woman also clad in the similarly printed t-shirt. When I asked the bus dispatcher who the woman was, he confirmed my assumption, adding that the other woman holding the umbrella was one of the “Kagawad”. He knew them as the bus terminal was within their barangay zone.


Not only are the elected officials obliged to change their ways for the better but also those who belong to the different agencies. Some of them are observed to dispense their responsibilities with arrogance as if their wages do not come from the people that they are supposed to serve properly. They act as if they are the boss of the tax payers who require their service.


Finally, nobody has the right to complain when he or she cannot even change his or her attitude, even in the simplest way of disposing the household garbage…


The “Senses of Urgency and Anticipation”

The “Senses of Urgency and Anticipation”

By Apolinario Villalobos


The lack of “sense of urgency” of some people can be very irritating to those who are affected. These callous people also do not give a damn if their dilly-dallying can result to a tremendous disaster to others. This kind of attitude is oftentimes found among most government employees who have the habit of setting aside jobs-to-be-done for the next day. Most often, victims are those who apply for permit for business, housing, etc. The government employees feel strongly that they are protected by the Civil Service Code, which in the case of the Philippines, is very lax.


In private institutions employees are strictly guided by the Codes of Discipline and Operating Manual, based on which, a memo is immediately issued to employees who have violated a rule. On the other hand, in government offices, some employees may not even have seen a memo that contains a disciplinary action. As in government agencies, there are also employees who lack the “sense of urgency” in private institutions, but they do not stay long in their job due to their incompetence. Also, in the government, despite the very obvious lack of the mentioned sense among many agency chiefs that affect the daily lives of the citizens, they are not booted out of their positions, for as long as those who appointed them are in power.


The “sense of anticipation”, may sound strange to many. Unlike the “sense of urgency”, the aforementioned is not mentioned often, much less, thought of. The attitude developed from the lack of this sense is manifested by the “let’s-cross-the-bridge-when-we-get-there” attitude, that oftentimes results to insurmountable regrets. Taking the “bridge” as an example, those who think of it as just such, have obviously failed to think that there are many kinds of bridge, such as “monkey bridge”- hanging bridge made of vines, cables, or ropes, and those made of bamboo, wood, concrete, steel, and it could be wide, narrow,, short, or kilometric. Having failed to prepare options that should suit their requirements they regret their failure to cross it with ease and haste when they are already there.


This kind of attitude is also prevalent among those who spend as though, there is no tomorrow because there is something to be spent anyway. But what if the breadwinner of the family is gone due to unexpected death or left to have another family?…what if the breadwinner losses his or her job?…what if there is an occurrence of sickness in the family that needs hospitalization and lifetime medication?…what if other tragedies occur such as fire?….is there enough money stashed for those unexpected events?


Unlike in America where unemployment assistance is provided, as well as, medicines and hospitalization, in the Philippines, the citizens are left on their own with the “help” of insignificant “benefit” from “assistance programs”. This glaring situation is reason enough for the average Filipinos to really think ahead and be prepared in case something bad happens. Unfortunately, this does not happen.


Both “senses of urgency and anticipation” are affected by time if the latter is not given due consideration. For instance, fresh graduates with honors arrogantly presume that their medals can guarantee their being hired even if they arrive late for a job interview that puts them at the end of the line. The arrogant and presumptuous bemedalled graduates eventually end their quest as they get sidetracked by their mentally-averaged counterparts, though, “early birds” at the site, and who get slated for trainings after being hired. The philosophy behind a job application is: being early for interview shows an unquestionable interest for the job. Along this line, some travelers do not consider leaving home at the earliest possible time in anticipation of “unexpected heavy traffic” due to “unexpected accident” that could result to their missing a flight or important appointment.


Those mentioned are just some of the instances that show, we cannot control everything in our life, just because as others would philosophically say, “we are the captain of ourselves”.


Walang Silbi ang Special Lanes sa Manila

Walang Silbi ang Special Lanes sa Manila

Ni Apolinario Villalobos


Hindi na naman nag-isip ang mga ahensiya na naglunsad ng “road sharing project” sa Commonwealth Avenue sa Quezon City. Masabi lang na may inilunsad na proyekto na pampapogi ay sige na lang sila nang sige para makakuha ng media exposure. Sa paglunsad ng proyekto, may inilagay silang mga plastic barrier para ipakita ang bahagi ng highway na inilaan sa mga nagbibisikleta, nag-posing ang mga matatakaw sa kodakan na mga opisyal, at kinabukasan, wala na ang mga plastic barrier kaya balik na naman sa dating pagmamanehong pabara-bara ang mga walang disiplinang motorista – nawala na ang bahagi para sa mga nagbibisekleta!


Mismong mga grupo ng mga nagbibisekleta ay hindi gusto ang paglaan ng bicycle lane sa gitna ng kalsada dahil alam nilang hindi rin ito rerespetuhin ng mga motorista kaya malalagay lang sa alanganin ang buhay nila. Ang gusto nila ay isang bahagi sa labas ng kalsada – kung hindi man makipag-share sa pedestrian lane, ay isang hiwalay na lane pero katabi lang din ng pedestrian lane.


Kung ang yellow lane nga lang para sa mga bus ay binabale-wala dahil mismong mga bus ay lumalabas dito at ito ay pinapasukan din ng mga kotse…. paano pang aasahan ang pakikipag-“share” ng main road sa mga nagbibisekleta? Ang kasukdulan ng kawalan ng disiplina ng mga motorista sa Maynila ay ang pag-alis nila kung minsan ng mga plastic barrier na inilalagay ng MMDA upang mapaayos ang daloy ng trapiko. Pakirimdam ng karamihan ng mga motorista sa Maynila ay pagmamay-ari nila ang mga kalsada kaya ang pag-aagawan ay humahantong kung minsan sa paluan ng tubong bakal at barilan. Dahil diyan, hindi nakapagtataka kung ang ibang mga drayber ng dyip at bus ay mgay baon na tubong bakal at ang mga pribadong motorista naman ay may baon namang baril bilang proteksiyon daw.


Naglagay din ng mga “yellow boxes” sa mga intersection ng malalaking kalsada subalit hindi rin ito nirerespeto ng mga motorista. Sa labas ng box na ito dapat huminto ang mga motorista at ang abutin ng pagtigil o “stop” sa loob, ay dapat may penalty, subalit wala ring nangyari sa patakarang ito dahil hindi sinusunod. Marami pa rin ang humahabol sa pagpalit ng kulay ng traffic lights. Sa gabi naman kung kaylan ay wala nang mga traffic enforcer, kanya-kanya din ng diskarte ang mga motrista na hindi sumusunod sa traffic lights.


Hindi dapat isisi lang sa dami ng mga sasakyan ang mala-impiyernong trapik sa Maynila. Kung may disiplina lang ang lahat ng motorista, maiiwasan sana ang PAGKABUHUL-BUHOL (entanglement) ng trapiko. Maganda na sanang kahit mabagal ay tuloy lang ang pag-usad ng mga sasakyan kaysa naman tumigil dahil may mga motoristang hindi nagbigayan kaya nagkaroon ng BUHOL ang trapiko, lalo na kung ito ay nagreresulta sa banggaan!

Magagalang ang mga Motorista sa Imus City…may Halaga ang “Yield” sa kanila

Magagalang ang mga Motorista sa Imus City

…may halaga ang “Yield” sa kanila

Ni Apolinario Villalobos


Kalimitan, sa bukana ng palengke ay halos nagrarambol ang mga sasakyan, nag-uunahan, lalo na mga traysikel. Iba naman ang nangyayari sa bukana ng palengke ng Imus City, sa kanto ng Nueno Avenue. Walang umo-overtake na mga traysikel drayber, ganoon din ang mga kotse o malalaking sasakyan. Lahat ay nagbibigayan, tumitigil, hindi nanggigitgitan, lalo na kung may mga taong tumatawid. Alam ng mga motorista na dapat bigyan ng priority ang mga taong tumatawid, kaya ang nakatalagang traffic enforcer sa intersection na ito ay walang problema.


Minsan ay may nakita akong matandang inaalalayan ng batang kasama, na makatawid sa intersection na binanggit ko. Hindi pa man tumatawid ang mag-lola ay nakita kong tumigil na ang mga kotse ilang metro ang layo mula sa bahagi ng kalsadang  tatawiran nila, hindi sila tumutok o tumigil nang sobrang lapit. Sa kabilang panig naman ng kalsada ay tumigil din ang mga traysikel ng ilang metro mula sa bahaging tatawiran ng mag-lola, wala ring tumutok o tumigil nang sobrang lapit. Hinintay ng mga sasakyan sa magkabilang kalsada na ligtas na makatawid ang mag-lola bago nila pinagpatuloy ang pagmaneho subalit mabagal pa rin.


Minsan pa rin ay may nakita akong traysikel drayber na tumigil at tumulong sa isang patawid na babae subalit nakabitaw sa dalawang eco-bag na umaapaw sa pinamalengke kaya kumalat ang mga ito. May isa pa ring traysikel drayber na tumigil upang alalayan ang babae na makatawid dahil halatang halos hindi makakilos sa sobrang nerbiyos. Hindi nito iniwan ang babae hanggang hindi naihatid ng naunang nabanggit na traysikel drayber sa kinaroroonan nila ang dalawang eco-bag na pareho palang naputulan ng hawakan dahil sa sobrang bigat ng laman.


Naisip ko na maganda ang dulot ng mga nakikitang mabuting ginagawa ng iba, dahil hindi sinasadyang ang mga ito ay nagagaya ng mga nakakakita. Ganyan siguro ang nangyayari sa Imus City, kung saan ang mga motorista ay magagalang dahil nakikita nila ang ugaling ito sa isa’t isa….nagkakahawaan tuloy sila ng magandang asal! Kaya, ang “Yield” o “Magbigayan” na kasama sa mga dapat ipatupad na batas-trapiko ay hindi na kailangan pang ipilit sa kanila, dahil nasa puso at diwa na nila.

Imus Nueno Ave OK



Pag-ipunan ang mga Pangangailangan…huwag umasa sa pangungutang

Pag-ipunan ang mga Pangangailangan

…huwag umasa sa pangungutang

Ni Apolinario Villalobos

Pera ang isa sa mga dahilan ng pagkasira ng samahan ng magkakaibigan at magkakapamilya. Sa diretsahang salita, ito ay dahil sa pangungutang ng mga oportunista na umaasang hindi sila sisingilin, kaya kung siningil naman ay sasama ang loob nila. Dapat baguhin na ang ganitong ugali – ang umasa sa ibang nakakaluwag. Kung may mga tao mang nakakaluwag sa buhay, ito ay dahil ngsikap sila para sa kanilang mga pangangailangan. At, hindi dahil “nakakaluwag” na sila sa buhay ay milyonaryo na sila. Ang kaluwagan ay nangangahulugang mayroon silang naitatabi upang madukot sa panahon ng kanilang pangangailangan. Tinatapatan naman ito ng mga mga oportunista ng linyang, “ipagamit mo muna sa akin yan….hindi mo pa naman kailangan”, subalit wala naman palang balak magbayad, o magbayad man ay masama ang loob at may panunumbat pa.

Dapat matutong mag-ipon para sa ibang pangangailangan. Ang piso ay dumadami kung ito ay dadagdagan, kaya huwag  itong hayaang nag-iisang piso lang. May iba kasi diyan na kapag mababa sa isandaang piso ang hawak, ang tingin nila dito ay hindi na pera, kaya kung waldasin ay ganoon na lang. Nariyang ibigay na lang sa mga anak upang gastusin sa internet games, o di kaya ay hayaang nakakalat lang sa loob ng bahay. Sa isang bahay na pinasyalan ko, ang mga barya, pati beyntehin at limampu ay nakapatong lang sa isang ibabaw ng mesa sa sala. Subalit bistado ko rin ang may-ari ng bahay na walang patlang ang pangungutang sa Bombay.

Ibatay sa uri ng pinagkikitaan ang paraan ng pag-ipon. Kung arawan ang kita tulad ng pagtitinda, dapat, araw-araw din kung magtabi ng ipon. Kung suwelduhan naman na 15/30, dapat tuwing suweldo naman magtabi ng extra. Dapat hindi galawin ng kumikita araw-araw ang kanilang puhunan upang hindi mapilitang makapangutang. Ang iba kasi na may ganitong pinagkikitaan, ang tingin sa kinita sa buong araw ay talagang “kinita” lang…hindi nila naisip na kasama dito ang puhunan at tubo, kaya ang dapat galawin ay ang tubo lang.  Ang mga suwelduhan naman, kapag natanggap na ang sahod, ang papasok naman sa isip ay may susunod pang suweldo, kaya okey lang na waldasin ang katatanggap lang na sahod.

Hindi na natuto ang iba sa kasabihang “kung maiksi ang kumot, matutong mamaluktot”. Kahit ang badyet halimbawa ay kapos, ayaw nilang magtipid. Kung ano ang gastusin nila sa panahong nakakaluwag sila sa pera, ganoon pa rin ang ginagawa nila kahit kinakapos sila kaya dinadagdagan nila ng perang inutang ang kakulangan. Sa panahon namang may pagkakataong makaipon sila, todo pa rin ang gastos hanggang maubos ang pera. Kaya lumalabas na talagang walang limitasyon ang gastos nila hangga’t mayroon silang hawak na pera. Walang pagkakaiba sa kanila kung ang hawak nila halimbawa ay sampung libo o isandaan libo, dahil parehong ubos pa rin. Ang lalong nagpasama sa inaasal ng mga taong iresponsable kaya walang naiipon ay ang ugali nilang pandadamay ng ibang tao. Nag-aalala ang mga talagang walang maipahiram na pera. Ang iba namang ayaw magpautang ay gusto lang turuan ng leksiyon ang mga walang konsiyensiyang oportunista na kaibigan o kamag-anak.

Dapat alam na ng mga madalas umutang kung ano ang kanilang mga pangangailangan at kung kaylan dumarating ito, upang mapaglaanan nila ito ng karampatang ipon. Hindi maaaring idahilan ang maliit na sweldo o kinikita, dahil ang mga gastos ay dapat ibatay sa mga ito. Halimbawa, kung hindi kaya ng sweldo ang bayad sa tuition ng anak sa private school, bakit hindi ito ipasok sa public school? Kung kaya namang ihatid at sunduin sa eskwela, bakit iuupa pa ng school bus o tricycle? Kung ang kayang ulam sa araw-araw ay isda at gulay, bakit hindi gumawa ng paraan upang lalo pang makatipid sa halip na umasam pa ng karneng baboy, baka o manok? Wala namang namatay sa hindi pagkain ng karne. Maari rin namang kumain ng karne isang beses sa loob ng isang linggo.  Ang matindi ay ang pagsanay ng mga magulang sa mga anak sa pagkain ng hotdog, hamburger at kung anu-ano pang hindi naman masustansiya, at dinadagdagan pa ng mga chicherya na pang-meryenda. Kaya tuloy may ibang bata na ayaw kumain ng kangkong o talbos ng kamote o sitaw, o galunggong man lang. Sino ang may kasalanan ngayon? May iba pang magulang na nagmamalaki sa pagkuwento na ang anak nila ay hindi kumakain ng gulay at kunwari ay may pahimutok pang sinasabi na, “ewan ko ba”, ganoong alam naman ng iba na kung hindi sila mangutang ay wala silang maisasaing na bigas. Yan ang kaplastikan at kaartehan ng iba!

Ang diskarte ng isa kong kaibigan, si Liza, ay ang pagkaroon ng “food bank” sa kusina. Pagkatapos niyang bayaran ang mga buwanang obligasyon tulad ng kuryente, tubig, at ipa ba, ang natirang pera ay binibili niya ng mga sangkap para sa mga pagkaing karaniwang inihahanda sa party, tulad ng pansit at spaghetti, kaya nakakaipon siya ng mga de-lata, pasta, behon, miki, olive oil, tomato sauce at iba pa. Ginagamit niya ang mga ito sa paghanda kung magbertdey ang mga anak, pasko at bagong taon. Basta may sale, at may ekstra siyang panggastos, bumibili din siya ng mga pangregalo sa pasko. Dahil sa diskarte niya, hindi siya natataranta at lalong hindi nakapangungutang pagdating ng pangangailangan niya.

Ngayong papalapit na ang pasko, hindi na magkandaugaga ang iba sa pag-isip kung ano ang ihahanda o idi-display sa mesa, lalo na ang pagkain sa kapaskuhan at bagong taon. Ang hindi nila naisip ay wala silang pera, kundi mangungutang lang sa iba, lalo na sa Bombay! Kung gusto nila ng maluhong pasko at bagong taon, dapat, Enero pa lang ay nag-iipon na sila….ganoon lang kasimple. At, para naman sa iba pang bagay, dapat paglaanan man lang ng baryang  inaalkansiya!

We Can Minimize, Delay, or Prevent the Devastating Effect of Diseases…discipline and patience are the keys

We Can Minimize, Delay, or Prevent the Devastating Effect of Diseases

…discipline and patience are the keys

By Apolinario Villalobos

Caring for our physical make up is our responsibility in the first place, and not somebody else’s. We can prevent diseases from pestering our body by espousing discipline and patience. We must be disciplined as regards our diet and vices. And, we must be disciplined in being consistent with the preparation of remedies not prescribed by doctors. We must not wait until a disease has set in before we toe the line in clinics for a costly diagnosis. Unfortunately for others, before they know that what they “feel” is a disease, and not just a fatigue or temporary pain, it is already beyond cure, so that the last resort for the doctor is to prescribe pain killing drugs, and loads of antibiotics and other strange sounding-named tablets and capsules.

Drugs are basically sourced from plants and enhanced with chemicals to preserve them as capsules, tables, suspensions, and injectibles. Curative properties of plants are “cloned” in laboratories to come up with their synthetic equivalent. But not all curative properties of plants can be cloned as in the case of guyabano (soursop), the information about which has been suppressed by drug laboratories for so many years. Due to their failure in cloning its curative properties, they finally let go of the information to confirm what have already been circulating anyway, about its anti-cancer substance.

Man since birth is already doomed with diseases that can manifest at certain points of his life. Fortunately, there is now a medical technique of predetermining the diseases that may befall infants by “reading” their genes at the time of birth with the use of their blood. At certain points of their life, diseases are already detected, thus, medications are already prescribed to prevent the onset. This is possible for those who will be born in hospitals and clinics, but for those in villages, this medical effort is not heard of, as in third-world countries like the Philippines. These children then grow without knowing that at a certain point of their life, they are bound to develop diabetes, rheumatism, heart failure, cancer, etc.

There’s again the problem with poor parents in urban areas who are told about the diseases that may befall their newly-born infants, because they cannot afford the prescribed drugs. Consequently, their children, though born in hospitals, grow just like those in the villages, without taking the preventive drugs for the detected diseases that may manifest at a certain age. Prescriptions are just set aside to be thrown later on.

The Philippines and the rest of countries in Asia and South America are profuse in herbal “medicines”.  Long before the western colonizers came, the natives were already thriving on these. The folk medicine men who are unfairly called “quack doctors” have been prescribing leaves, barks and roots of trees, vines and shrubs to dispel diseases. For instance, guyabano or soursop was first used by the South American Indians, particularly, those living in the jungles of the Amazon, while the use of tanglad or lemon grass was first used in Asia. In every country of these regions, there are always nooks and corners occupied by herbal vendors. In Manila, these can be found in Quiapo, while in the provinces, one can find them in public markets. But most of all, these curative plants are found in neighborhoods, or if not, can be planted just anywhere, even in pots.

Discipline is needed if one is really interested in preventing the onset of a disease. A ritual is involved, because every morning, all the necessary leaves, seeds or barks have to be boiled in a kettle dedicated for this purpose, followed by the preparation of the concoction to be drunk with coffee or as is. Most often, this simple effort is abhorred by most, as they would rather take synthetic drugs in capsule or tablet form which is a very convenient way. But then, the danger with such “convenience” is the latest finding that not all components of these drugs are dissolved, thus, turning into sediments that get deposited in the liver and kidney, eventually resulting to a disease that destroy the said organs.

Those without discipline in their diet are also easy victims of diseases. They are not satisfied with having tasted certain unhealthy foods and should have told themselves “enough”. Unfortunately, they want these to be part of their daily fare on the dining table. Parents who have this kind of attitude pass it on to their children, who will later on pass it on to their own, and so forth. And, when members of the family develop and die of diseases, they blame their ancestor!

Dalawang Kuwento ng Disiplina kung Paanong Napaglabanan ang Diabetes

Dalawang Kuwento ng Disiplina

Kung Paanong Napaglabanan ang Diabetes

Ni Apolinario Villalobos

Sa panahon ngayon, kahit karaniwan na ang pagkaroon ng mga sakit tulad ng kanser, diabetes, alta presyon, cholesterol, ulcer, etc., kahit papaano, nakakagulat pa ring malaman na tayo o mga kaibigan natin ay mayroon ng isa sa mga nabanggit, lalo na kung may namatay. Ang kadalasan na ginagawa ng mga tao para labanan ang mga sakit ay yong tinatawag na “reactive” na pamamaraan. Ibig sabihin, kung kaylan dumapo na ang sakit ay saka pa lamang kikilos ang taong tinamaan kaya halos araw-arawin niya ang pagpunta sa doctor, at kung maaari lang ay ubusin na sa isang lagukan ang mga prescribed na gamot. Maliban sa nahihirapang katawan, ay nabubutas din ang bulsa nila dahil sa mga gastusin. Ang nakakalungkot ay ang mga kasong napakahuli na ang reaksiyon kaya nawalan na ng pag-asang gumaling ang maysakit. Sino ang may kasalanan?…masakit mang aminin, kalimitan ay ang mga maysakit mismo dahil sa kapabayaan.

Subalit mayroon pa rin namang maituturing na masuwerte dahil kahit malala na ang sakit ay napaglabanan pa rin nila. Marami ang nagsasabi na ang pinakanakakatakot na sakit ay diabetes dahil dumadaloy ito sa dugo at lahat ng bahagi ng katawan ng tao ay tinutumbok nito. Hindi maaaring isabay ang paggamot sa diabetes sa iba pang sakit kung sabay silang umatake. Nakakatuwang malaman na may mga kuwento tungkol sa pakikipaglaban sa diabetes na ginagawa ng iba dahil sa layunin nilang mabuhay pa ng matagal, kaya lahat na lang ng paraan ay ginagawa nila.

Ang unang kuwento ay tungkol sa dati kong landlady sa Baclaran, si ate Lydia. Masasabing maganda ang landlady ko na noong kabataan niya ay lumalabas pa sa mga pelikula ni Fernando Poe Jr. Makalipas ang maraming taon, nagkita uli kami at mangiyak-ngiyak sa pagkuwento na muntik na siyang maputulan ng dalawang binti dahil sa diabetes. Nagnaknak na daw ang harapang bahagi ng kanyang dalawang binti at dahil sa nakasusulasok na amoy, isa-isang nag-alisan ang mga boarders niya. Halos maubos ang naipon niyang pera sa pagpapagamot, subalit wala ring nangyari. Dahil sa hiya, hindi na siya lumalabas ng bahay na palaging nakasara.

Isang araw daw ay dumating ang dati niyang labandera at nang makita ang kalagayan niya ay agad nagsabi na subukan daw niya ang saluyot. Mula noon, tuwing almusal, tanghalian at hapunan ay halos saluyot na lang ang kanyang kinain. Makalipas ang isang buwan, napansin niyang unti-unting natutuyo ang malalaking sugat. Pagkalipas pa ng limang buwan, gumaling ang mga sugat. Nang bumalik siya sa doktor, nalaman niyang bumaba na ang indicator ng diabetes niya, pero tuloy pa rin ang kain niya ng maraming saluyot. Noong magkita kami, halos ayaw kong maniwala sa kuwento niya dahil makinis naman ang kanyang mga binti.. Kinakantiyawan ako ng landlady ko noon dahil sa request kong palaging ulam na pinakbet, adobong kangkong, paksiw na saluyot at okra, at tortang talong. Nang magkaroon siya ng diabetes, naalala daw niya ako.

Ang ikalawang kuwento naman ay tungkol kay Ellen, naglalako ng mga dinaing na isda sa lugar namin. Noong nakaraang taon, halata ang pagkahulog ng katawan niya dahil sa sobrang kapayatan at pamumutla. Inamin niyang may diabetes siya. Kaylan lang ay nakita ko uli siya, subalit hindi na payat at maputla…bumata pa nga. Ayon sa kanya, halos mawalan na daw siya ng pag-asa dahil sa sakit niya, at nadagdagan pa ng pagtetebe o hirap sa pagdumi ng kung ilang araw. Wala naman daw siyang perang pangkonsulta palagi, at kahit anong gamot ang inumin niya ay wala rin daw epekto. May narinig siyang mga kuwento tungkol sa ashitaba at okra na nakakagaling daw ng diabetes.

Wala naman daw mawawala sa kanya kung susubukan niya. Makalipas lang daw ang ilang araw, bumalik sa normal ang kanyang pagdumi. At, makalipas naman ang mahigit isang buwan ay nagkakulay na rin siya, hindi na maputla. Kaya mula noon ay itinuloy lang niya ang araw-araw na pagkain ng ashitaba at okra. Sa umaga, apat na dahon ng ashitaba ang nginangata niya habang nagtatrabaho at pinipilit niyang siya ay pawisan, at ang okra naman ay palagi niyang inuulam. Makalipas ang ilang buwan pa, nadagdagan na rin ang kanyang timbang subalit pinipilit niyang huwag tumaba uli tulad nang dati. Nang magpakonsulta siya uli, nagulat ang doktor dahil sa kanyang pagbabago.

Sa dalawang kuwento, malinaw na kung hindi dahil sa disiplina ay hindi gumaling si ate Lydia at Ellen. Ang iba kasi, marinig lang ang “okra” at “saluyot” ay nandidiri na dahil madulas daw ang katas. Kung may disiplina ang isang tao, kahit mapait pa ang isang halamang gamot o gulay tulad ng ampalaya, dapat ay itanim lang niya sa kaisipan ang layuning gumaling…yon lang.

Harmonizing Life with Time…by virtue of Discipline

Harmonizing Life with Time
…by virtue of Discipline
By Apolinario Villalobos

We cannot control time, much more, go against its ticking hands. But we can live in harmony with it by virtue of discipline. We cannot turn back the hands of time, as the song says, so we have to synchronize our life with it for our own advantage.

Synchronizing with time and the degree that calls for it differs according to culture and environment. In Spain, siesta time after lunch till early afternoon is a very part of its people’s culture. Their “nighttime” is also long, lasting till the wee hours of the morning. Meanwhile, in other countries, the people are not conscious of time.

In a well- disciplined country like Japan, time is treated with respect. And, so is in the United States, where time is followed to the last second, in which at the strike of five, everything is dropped. In European countries, the same treatment of time is observed – with strictness, hinged on discipline.

The standard work period is eight hours. But to date, because of the many factors that affect the day to day lives of the people, especially, traffic, “broken time” is applied by some companies, for as long as the eight-hour period is completed. Adjustment is made on the work period of employees in consideration of the traffic and distance that needs to be covered by commuting from their home.

On the other hand, regardless of whether we are in a workplace, at home or just anywhere, time is very much part of our activity…our life. Practically, since the first day that life is developed in the womb of the mother, time element is already involved, such as the number of days until the fetus finally breaths the fresh air as it comes out into the world. And, the development of the growing child is reckoned by phases of time– physically, mentally, and emotionally.

In wrapping up, the besting thing to do, if we do not want to be hassled then, is by being always ahead of time. Whatever time is “earned” can always be used for some other things that we need to make our life comfortable. We should, however, remember always, that living in harmony with time should be tempered with discipline so that we can use it to live a comfortable life.

Ang Panukala tungkol sa mga Kabataan…kinopyang ideya, kaya sobrang palpak!

Ang Panukala tungkol sa mga Kabataan
…kinopyang ideya, kaya sobrang palpak!
Ni Apolinario Villalobos

Sa kakokopya ng mga mambabatas ng mga batas na umiiral sa Amerika, lalo na ang mga tungkol sa kabataan, nakalimutan nilang iba ang kultura ng Pilipino sa Amerikano.

Sa kultura ng Amerikano, kapantay, kung ituring ng mga kabataan ang matatanda kahit pa ang mga ito ay magulang nila. Mayroon pang tumatawag sa magulang ng first name nito. Ang ugaling ito ay lalo pang pinalala ng mga batas nila na may kinalaman sa pagdisiplina ng kabataan, kaya kung sawayin ang mga kabataan nila, kahit ang mga walang muwang ay dapat sa salita lang. Hindi sila pwedeng saktan kahit bahagya, dahil sa kulungan ang bagsak ng nanakit na magulang. Nagagawa tuloy ng mga kabataan doon na sumagot ng pabalang-balang sa kanilang mga magulang at may pananakot pang magsusumbong sila sa pamahalaan o tatawag sa 911 kung sila ay sasaktan, kahit malinaw namang may kasalanan sila.

Sa Pilipinas, maganda na sana ang paraan sa pagdisiplina ng mga kabataan dahil kung lumabis naman sa pananakit ang magulang ay maaari silang isumbong ng kapitbahay o maski sino, sa Barangay, at pwedeng ideretso din sa pulisya dahil may naka-assign namang desk upang mag-asikaso sa ganitong problem na itinuturing na hindi pangkaraniwan. Mula’t sapul, ang ganitong paraan ay katanggap-tanggap na, subalit may gustong magpa-istaring na mambatatas, kaya naisipan niyang gumawa ng panukala, kinopya naman…hindi original.

Sa pagdisiplina, hindi maiwasang saktan ng magulang ang anak lalo na ang mga paslit na hindi pa alam kung ano ang tama at mali. Hindi rin nila masyadong nauunawaan ang mga paliwanag kung sabihin sa kanila, kaya ang paraan lamang upang ipaalam sa kanila na mali ang kanilang ginagawa ay saktan ng bahagya.

Mahalagang matanim sa isip ng mga paslit o madanasan nila ang “katumbas” ng bawa’t maling gagawin nila. Halimbawa, malalaman lamang ng isang paslit na nakakapaso ang apoy sa sandaling hahawakan niya – isang karanasan na hindi na niya uulitin. Kailangan ding saktan ng bahagya ng magulang ang pasaway na paslit sa pamamagitan ng palo sa puwit upang ipabatid, halimbawa, na mali ang ang pagdumi kung saan-saan lang sa loob ng bahay, na susundan pa minsan ng pagsubo nito ng kanyang dumi.

Hindi maganda ang magiging resulta ng bagong batas dahil lalo lamang nitong palalalain ang nasisira nang disiplina ng mga kabataang Pilipino na nalulublob na sa masamang impluwensiya ng makabagong teknolohiya, mga bisyo tulad ng droga, sigarilyo, alak, at barkada.

Kahit kaylan, walang mabuting nagawa ang ibang mga mambabatas. Hindi nila pinag-iisipan ang mga ginagawang panukala, masabi lang na may nagawa sila – pantakip sa kanilang korapsyon!