Sa Isyu pa rin ng Bangsamoro Basic Law…hantad na ang kuwestiyon sa papel ng Malaysia

Sa Isyu pa rin Bangsamoro Basic Law

…hantad na ang kuwestiyon sa papel ng Malaysia

Ni Apolinario Villalobos

Noon pa man ay nagtaka na ako kung bakit kinuha ng gobyerno ang Malaysia bilang “third party” o mediator sa usaping BBL, ganoong napakaliwanag ng mga sumusunod na dahilan kung bakit hindi dapat:

  • May pinagtatalunang kaso ang Pilipinas at Malaysia tungkol sa pagmamay-ari ng Sabah, at tulad ng China gumamit din ng ampaw na historical facts ang Malaysia. Tulad ng China, ayaw din ng Malaysia na may mamagitang international court sa usapin.
  • Kalat sa internet ang sinabi ni Iqbal na ang orihinal na biyahe dapat noon ni Ninoy Aquino ay papunta muna sa Malaysia kung saan ay magkikita sila, hindi diretso sa Maynila kung saan siya ay pinatay. Kung sa Malaysia siya nakarating, malamang na kinanlong siya ng Malaysian government na galit kay Ferdinand Marcos na siyang may ideya ng pag-agaw sa Sabah gamit ang mga recruits na sinanay sa Corregidor at kalaunan ay na-massacre, at tinaguriang “Jabidah massacre”. Ang nagbulgar ng planong pagbawi ng Pilipinas mula sa Malaysia ay si Ninoy Aquino na noon ay senador. Ang pagbulgar na ito ang dahilan ng “Jabidah Massacre”. Kung hindi ito binulgar ni Ninoy, malamang ay nabawi na ng Pilipinas ang Sabah.
  • Binulgar ni Nur Misuari ng MNLF na sinusupurtahan sila ng Malaysia sa layunin nilang ihiwalay ang Mindanao sa Pilipinas na hanggang ngayon ay adhikain nila. Kaya, personal akong nagulat nang malaman kong ang orihinal na BBL ay tila patungo sa pagiging hiwalay na estado. Kapag nagkaganoon ay madali na ring isama sa federation ng Malaysia ang Mindanao kung sakali. Kung hindi man maisama ay maaaring mas malaki ang magiging pakikipagtulungan ng hiwalay na Mindanao sa Malaysia dahil sa magkaparehong kultura at relihiyon ng dalawa. Ang malaking isyu sa Mindanao ay ang hindi matawarang likas na yaman nito na hindi pa “nailalabas”. Sa kabila ng yamang ito, naghihirap pa rin ang mga Muslim sa Mindanao, na ginamit na malaking dahilan upang magkaroon ng Bangsamoro. Lumalabas na napapabayaan ng central government ng Pilipinas ang Mindanao.

Nang banggitin ko sa mga isinulat ko noon ang banta ng Malaysia sa BBL, tahimik ang Senado at nagkaroon na ng seremonya sa pag-apruba ng BBL “in principle”. Tahimik ang lahat, subalit  dahil malapit na ang eleksiyon, nabanggit na ito ni senador Marcos, lalo na ang tungkol sa Malaysia…. at marami na rin ang nakikisawsaw!

“Reconciliation Program” ni Cory Aquino…”ina” ng kaguluhan sa Mindanao dahil sa BBL o BL-BAR

“Reconciliation Program” ni Cory Aquino
…”ina” ng kaguluhan sa Mindanao dahil sa BBL o BL-BAR
Ni Apolinario Villalobos

Kung hindi pinauwi ni Cory Aquino si Nur Misuari, dahil nagpakitang gilas siya bilang isang “mabait” na bagong pangulo ng Pilipinas pagkatapos mapatalsik si Ferdinand Marcos, hindi sana nagkagulo ang Mindanao sa isyu ng BBL o BL-BAR. Nananahimik na sana si Misuari sa Libya dahil napalayas na ni Marcos subalit pumasok sa eksena si Cory, na masyadong bilib sa sarili na kaya niyang pag-isahin ang bansa “in the name of reconciliation”, subalit pumalpak din dahil sa halip na mawala ang mga korap, lalo pang dumami ang bilang dahil nadagdagan ang mga dati nang nagpalit lang ng kulay, mula sa pula, na naging dilaw. Lalong nagulo ang Pilipinas!

Halos nananahimik na ang Mindanao dahil noong panahon ni Marcos, kahit papaano ay nakontrol ang galaw ng mga rebeldeng Muslim na noon ay MNLF pa lang, maliban sa mga bandidong Abu Sayyaf. Kasama si Fidel Ramos sa delegasyon na “nakiusap” kay Misuari na umuwi na upang “makipagtulungan” sa bagong pamahalaan. Nang makauwi na si Misuari, may mga nag-iyakan pa sa grupo ng mga sumalubong, kodakan pati sa UP Diliman, etc. “Hero” ang tingin nila sa taong gustong ihiwalay ang Mindanao sa Pilipinas!

Tatahi-tahimik lang si Iqbal noon nang nagkaroon ng Autonomous Region for Muslim Mindanao (ARMM) na halatang itinatag para kay Misuari dahil may eleksiyon nga, nagkaroon naman daw ng dayaan upang lumabas na siya ang nanalo bilang hepe ng rehiyon.

Nang ma-audit ang ARMM, lumabas na palpak ang pamumuno ni Misuari dahil wala naman itong na-accomplish, at ang perang ibinuhos sa rehiyon para sa development nito ay hindi na mahanap. Napansin siguro ni Misuari ang kahinaan ng gobyerno dahil hindi naman siya nakasuhan, kahit may audit report na, kaya lalo pa niyang pinaigting ang adbokasiya niyang magkaroon ng “Mindanao Republik”. Ang bandila ng “republik” na ito ang gusto sanang iwagayway ng MNLF sa Zamboanga, na humantong sa giyera noon. At, hanggang ngayon, marami pa ring mga taga-roon ang hindi naka-recover.

Nagkaroon ng pagkakataon si Iqbal na kontrahin si Misuari dahil ang gusto lamang daw niya (Iqbal) ay “autonomous” region pa rin, subalit iba na ang pangalan – Bangsamoro, kaya humiwalay siya sa MNLF at itinatag ang MILF. Dahil lalong hindi nagkaunawaan sa hanay ng mga rebelde, nagkaroon ng isa pang grupo, ang BIFF naman. Dito na pumasok sa eksena ang grupo ng mga “matatalinong” kinatawan ng gobyerno upang makipag-usap sa MILF lamang. Subalit, sa halip na ipaglaban ang sovereignty ng bansa ay tumango na lang nang tumango sa gusto ng grupo ni Iqbal. Dahil diyan, sa unang round ng drafting pa lang ng BBL o BL-BAR ay sumablay na sila. Dahil bilib ang pamahalaan kay Atty. Marvic Leonen, ang unang namuno ng mga kinatawan ng gobyerno, naitalaga siya bilang isa sa mga associate justices ng Supreme Court.

Lalong pumalpak ang usapan sa BBL nang pumasok sa eksena ang propesora ng UP, si ginang Ferrer at naging ka-tandem ni ginang Deles. Sa halip na ipaglaban ang pagkakaisa ng Pilipinas, pinalusot nila ang mga ideyang gusto ng grupo ni Iqbal. Lumalabas na parang sila pa ang mga tagapasalita ng MILF, dahil ipinaglaban nila ang mga nilalaman ng BBL o BL-BAR na taliwas sa mga provision ng Saligang Batas ng Pilipinas. Pinagkunwari ang BBL na rehiyon lamang, subalit ang mga provision nito ay tumatahak sa landas patungo sa pagiging isang malayang estado, na hindi rin pala iba sa gusto ni Misuari! Mabuti na lang nabisto agad ng mga senador, kaya naharang. Subalit sa kongreso, ang draft ay naipasa dahil karamihan sa mga miyembro nito ay mga alaga ni Pnoy. Desperado si Pnoy na mai-announce niya sa nalalapit na SONA ang pagkapasa nito sa ilalim ng kanyang administrasyon….sana. At, masabi man lang na accomplishment bilang pangulo ng bansa….nagkamali siya.

Ngayon hindi pa rin nahuhuli o hinuhuli(?) si Misuari dahil sa ginawa ng MNLF sa Zamboanga. Samantala, lumutang ang “bagong Chairman” daw ng grupo na si Datu Abdul Khayr D. Alonto at matapat na nagsalita tungkol sa mga layunin ng MNLF tungkol sa Mindanao, na sumesentro pa rin sa pagiging isang hiwalay na estado. Ang nakapagtataka lang ay…kung ang grupo ni Alonto ay “hiwalay” na faction sa grupo ni Misuari, bakit ganoon pa rin ang isinusulong nila? Ibig bang sabihin ay pakitang-tao lang ang pagsabi nila na hindi na nila kinikilala ang faction ni Misuari? Hanggang kaylan ang mga ganitong drama sa Mindanao? Pati tuloy ang layunin ng MILF ay pinagdududahan na rin.

Sa masinsinang pagsusuri, masasabing sinimulan ni Cory Aquino ang “reconciliation” na hindi naman pala niya kayang kontrolin kaya naabuso…nagkaanak ng BBL o BL-BAR…at ang anak na ito ay lumaking suwail sa panahon naman ng anak ni Cory na si Pnoy. Animo ito ay isang vicious cycle na binuksan ni Cory at isinara ni Pnoy…ngayon nasa loob nito ang Pilipinas – nakakulong, at nasa bingit ng pagkakawatak-watak!

Parang gusto ko tuloy isipin na kung noon ay may tinatawag na “conjugal corruption”, ngayon ay meron namang “familial imprudence”. Sarili kong pananaw lang iyan…

The BBL with Unfair Unconstitutional Provisions will just create more animosities…thanks to Pnoy!

The BBL with Unfair and Unconstitutional Provisions
will just create more Animosities…thanks to Pnoy!
by Apolinario Villalobos

The approval of the Congress Ad Hoc Committee of the BBL draft, contains the original list of the provinces, as provided for in the Tripoli Agreement during the time of Misuari, that shall comprise the Bangsamoro and that includes Sultan Kudarat, North Cotabato, two Zamboangas, Davao del Sur, South Cotabato and Palawan – obvious Christian-dominated provinces….yet the name of the seemingly independent state, but masquerading as a region, Bangsamoro, is so named to denote literally that it is a “Moro land”. The big question now is: will Muslim leadership tolerate Christian teachings within its domain when it seems that the direction is establishment of an Islamic “state”? Will there be fair election to give chance to a Christian to assume the leadership of the region? Won’t it be awkward if it happens?….a Moro region under a Christian leader!

If MILF is sincere in its intention in promoting unity despite cultural and religious differences, why did it not choose a name that would stand for all the constituents, instead of the “Bangsamoro” which stands just for the Muslims?

Since very long time ago, yet, there has been a so-called “balik-Islam” movement. The advocacy is very strong now in the African continent as shown by the aggressiveness of the ISIS. There was a time when the same atmosphere was felt strongly in the affected areas, that is why some Christians were said to have opted to be converted into Islam to prepare themselves. There is nothing wrong with that. However, just in case it pushes through via the Bangsamoro region, the leaders should manifest sincerity in doing their job. The first ARMM under Misuari accomplished nothing, and the present administration of the region is also questioned as regards its accomplishment. Are the constituents of the Bangsamoro, assured of a better and sincere leadership without even a faint taint of corruption?

Ever since, I had been espousing “integration” for Mindanao in view of diversity in culture and faith, but utmost tolerance should be observed as regards the differences. Definitely, Congress will approve the draft because majority of the its members are pro-Pnoy. Our last hope then, is the Senate….where more intelligent lawmakers are found, and with the reviewing committee under Miriam Santiago.

Is the BBL Intent made clear by the MNLF “story” of a Bangsamoro Republik?

Is the BBL Intent Made Clear
by the MNLF “story” of a Bangsamoro Republik?
By Apolinario Villalobos

Ever since MILF came out with its BBL proposal that shall pave the ground for the establishment of the Bangsamoro, some Filipinos did not believe its sincerity as for them, the MNLF and BIFF are not really excluded from the picture. For the suspicious, even the death of the bomb maker, Basit Usman was caused only by a petty misunderstanding between the low-ranking members of the MILF and his (Usman) party that led to provocation and later, the deadly altercation. As for the MNLF, some parties believe that it has a mutual understanding with MILF that stands until the passing of the unrevised BBL. Fortunately, lawmakers discovered that some of BBL’s provisions are leading towards the establishment of a separate state.

When the delay for the passing of the BBL was delayed, there was an immediate reaction from the MNLF. Even Malaysia was alarmed, a questionable reaction as it was just expected to be an observer…and the only one that reacted. The delay is in view of the government’s intention to ensure that the BBL will maintain the status of Bangsamoro as an integral part of the country. Malaysia even warned of trouble, an uncalled for remark….but why? What is its interest in the ongoing process?

Now, the MNLF is saying that its plan is to establish a Bangsamoro Republik that would include the whole of Mindanao, Sulu and Tawi-tawi islands, Palawan, Sarawak and Sabah, with Malaysia, supposedly behind this effort. Is this the reason why the Sulu sultanate is not supportive of BBL? Why did MNLF come out with such statement only now when there is a problem with the passing of the BBL? Is this not a ploy to force the lawmakers to double time the passing of the BBL, so that they can proceed to the next stage which is the compromise between the MILF, MNLF, and BIFF for the eventual establishment of the republic, a feat which will not require much sweat as the Bangsamoro of MILF, based on the unrevised BBL is a virtual separate state, so leaders can do as they wish? Meanwhile, the BIFF may come in as the republic’s military arm.

If the Bangsamoro Republik will push through, it can easily join Malaysia’s federation as a federal state.

Ethnically, the light-skinned Filipinos without trace of white people’s blood, can trace their ancestry to the Malays. Though disputed, the story of the Ten Bornean Datus who came to the shores of the Philippines to escape the tyranny of their sultan, Makatunaw, tells some. The ten Bornean datus purportedly first landed in the Visayas, particularly Panay, and negotiated with Marikudo, the chieftain of the black-skinned pygmies locally called “ati”, for the purchase of land which they successfully did using a “sadok” (hat) made of gold for the chieftain and a long necklace of gold for his wife, Maniwantiwan or Maniwangtiwang. In another legend, the payment included a basin of gold. From Panay island, some datus sailed down to Mindanao, and some to Luzon where they settled. That is why when the Spaniards came, they found settlements of Mohammedans in Manila and some islands ruled by the “lakans” and “datus”.

As regards Mindanao, briefly, this is how its Islamization and peopling by those from Malaysia, came about: In 1380, Islam was introduced in Sulu via Malacca, by Mudum (Makdum?); followed by Rajah Baginda of Menangkabaw, Sumatra in 1390; and further, followed by Abu Bakr (Bakar) who left Palembang for Sulu in 1450 and married Rajah Baginda’s daughter, Paramisuli. On mainland Mindanao, Serif (Sharif) Kabungsuan, arrived from Johore and also laid down the foundation of Islam. He eventually became the first Sultan of Mindanao, from where, it rapidly spread to Visayas and Luzon. The arrival of the Spaniards made the Muslims retreat to the hinterlands. Their presence in Luzon was confirmed by the Spaniards who called them “Moros” which was intentionally used for its bad repute, but later cleansed by Filipino Muslims with much effort and success.

Another group of settlers, known as Orang Dampuans, came to Mindanao from the south of Annam with the sole purpose of establishing a trading post. The Sulu people when they came were then, called Buranun. The Orang Dampuans were followed by the traders from Banjarmasin and Brunei, important states of the Sri Vijaya Empire. The people of Banjarmasin were called Banjar who brought their beautiful princess to Sulu, and was offered for marriage to the Buranun ruler. With the marriage, Sulu came under the influence of Banjarmasin and from the union, came the rulers of Sulu.

As gleaned from the pages of history, there was a two-pronged movement of people from the Malaysian archipelago, with one that settled first in Panay, in the central Philippines, from where they spread to other islands, and with the massive one that also introduced Islam, that settled first in Sulu and mainland Mindanao, and eventually spread to Visayas and Luzon, until the arrival of the colonizing Spaniards.

The conversion of the majority of Filipinos into Christianity by the colonizing Spaniards made the archipelago “the only Christian-dominated” country in Asia. Unfortunately, despite such spiritual status, many if not most of its officials, do not live up to it, as they proved to be corrupt which is very un-Christian.

On the other hand, Malaysia has a lot to explain if indeed, what the MNLF claims is true. It will come out that they betrayed the trust of the Philippine government when it was asked to sit as observer in its negotiation with MILF. The betrayal is in their cuddling of Nur Misuari and his Bangsamoro Republik advocacy, all the while, that the peace process is going on. Malaysia should vehemently deny it publicly if only to prove that it can still be trusted by the Philippine government. Its silence could mean something which may have a negative implication.

If the people of the whole of Mindanao and Palawan will be made to understand the whole situation that leans heavily on ethnic history of the country, a lot of patience is needed as Christianity has been deeply imbedded in their heart and mind. If the Bangsamoro Republik will materialiaze, definitely, those who live within the territory will no longer be called“Filipino” but “Moro”, as the state will be called “Bangsamoro” or “land of the Moro”.

On solid lands where states or countries are situated, thin demarcation lines that indicate territorial boundary separate them from each other, guarded by foot patrols. If the Bangsamoro Republic materializes, Mindanao and Palawan will be separated from Luzon and Visayas by significantly wide body of water and channels.

The Philippines as an archipelago is “united” by the commercial airlines and roll on-roll off ferries, but not well secured because of the inadequate navy and military facilities. These security contingents use second hand equipment, which are either purchased at bargain prices using measly budget provided by the government or donated by sympathizing countries. And, even the purchases were not spared by evil minded officials as they reeked of corruption. The negligence and corruption in the Philippine government in this regard have caused the immense suffering of the Filipinos in general.

Finally, I do not think the zealous Muslim Filipinos would have thought of the separation, if only the Philippine government has been fair to all the citizens. Corrupt Muslim government officials, on the other hand, should not be blamed solely for their neglect of Mindanao, as the same neglect is also prevalent in the Visayas and Luzon regions, committed by Christian officials. In other words, corruption is prevalent in the whole system of the Philippine republic. And there are even more of these corrupt Christian officials in the central government, so these hypocrite better stop their finger pointing while the innocent ordinary Filipinos, both Muslims and Chrisitians, are left desperately apprehensive, confused, and helpless, as their beloved country is at the verge of being dissected!

Mamasapano

Mamasapano
Ni Apolinario Villalobos

Palanas na nadilig ng dugo ng kabayanihan
Dugong umagos mula sa mga ugat ng apatnapu’t apat na SAF
Mga piling-piling pulis na walang dudang matatapang, makabayan
Sa sinumpaang adhikai’y hindi umurong, at animo bakal ang katapatan.

Sa liblib na Tokanalipao ng nasabing bayan
Mga teroristang sina Usman at Marwan, sa kadilima’y tinunton-
Kadilimang pinatindi ng mga paing bomba na ibinaon sa kapaligiran
Subali’t hindi inalintana ng apatnapu’t apat, may tatak ng kabayanihan.

Mga mapalad na nabuhay, puso’y nagngitngit
Bakit wala man lang umalalay sa kanilang nasukol, naghihingalo
May mga armas nga sila, subali’t ibang granada’y hindi nagsisabugan
Kaya pagkadismaya’y nadagdag sa nagngangalit na kanilang naramdaman!

Amerika’y itinuturong may pakana nitong lahat
Maraming pangyayari ang magpapatunay daw, lahat ito’y totoo
May pinalipad pa daw na “drone” kung saan nagkaroon ng bakbakan
Subali’t sa kabila ng mga nangyari ay walang tulong na kanilang inasahan!

Ang presidente ng Pilipinas na tawag nila ay Pnoy
Nasa Zamboanga, umaming umaga pa lang, lahat ay alam na niya
Mga heneral niya, nakapaligid sa kanya, pati si Roxas, kalihim ng DILG –
Ni isa ay hindi nagkibuan kung sino sa kanila ang sa presidente ay nagsabi!

Akala ni Pnoy, tropeo na ang matatanggap niya
Akala, dahil Amerika ang sa lahat ay nagpakana, sa SAF ay nagtulak
Natigalgal siya dahil napatay man si Marwan, kung napatay man talaga
Ngitngit ng bayan ang naging kapalit, na kahit ano ay di kayang magpahupa!

Malaking batik sa kasaysayan ang Mamasapano
Kahihiyan ng isang presidenteng nagmamagaling, kung tawagi’y Pnoy
Dinamay niya ang “dangal” sa pangalang nakadikit sa kanyang pagkatao
Bangunot sa kanya na hindi magpapatahimik kaya tuluy-tuloy ang pagtatago!

Dahil sa Mamasapano, nagkaroon ng katanungan-
Nararapat bang sa MILF ay magbigay ng tiwala sa itatatag na Bangsamoro?
Sila na ba ang kahuli-hulihang grupo na dapat kausapin ng ating pamahalaan –
Upang sa Mindanao ay magkaroon ng inaasam… habang-buhay na kapayapaan?

(The 44 commandos of Special Action Force (SAF) of the Philippine National Police (PNP) were massacred at Tokanalipao, Mamasapano in Maguindanao, on the island of Mindanao, on 28 January, 2015 when they tried to serve the warrant of arrest to two international terrorists, Marwan and Usman who were entrenched in the Moro Islamic Liberation Front (MILF) territory. Purportedly, the USA has a hand in the operation which also points to the president of the Philippines, Noynoy Aquino and suspended PNP Chief Allan Purisima as the ones directly responsible for everything. This has yet, to be proven with the so many investigations going on which many Filipinos believe, will lead to nowhere, as usual.

Meanwhile, Filipinos are now doubtful if MILF can be trusted with the authority to be given them for the creation of a self-governing region, the Bangsamoro, as the group’s leadership is now viewed with incompetence and having a continued cordial relationship with their supposedly breakaway group, the Bangsamoro Islamic Freedom Fighters (BIFF). Prior to the creation of the Bangsamoro, the Bangsamoro Basic Law (BBL) will have yet, to be passed by the Philippine Congress and Senate….and, that is now the primary concern, if the lawmaker will pass it, in view of the massacre of the 44 SAF commandos at Mamasapano.)

Ang BBL ay Hindi Kailangang sa Panahon ni Pnoy Ipasa…kung karapat-dapat mang ipasa

Ang BBL ay Hindi Kailangang sa Panahon ni Pnoy Ipasa
…kung karapat-dapat mang ipasa
ni Apolinario Villalobos

Dahil nakitaan ng maraming butas ang mga nakasaad sa BBL, dapat lang na busisiing mabuti ng mga mambabatas. Hindi kailangang ipasa agad dahil gusto ni Pnoy bago siya bumaba. Ang gusto niyang palabasin ay “pamana” niya ito sa mga Pilipino…sa Pilipinas. Nahihibang na yata siya! Dahil minadali ng mga “tagapayo” niya ang mga patakaran, nagkalitse-litse ang mga isinaad sa BBL, nabisto na maraming controlling provisions o mechanisms ang hindi nailagay. Pati ang inilagay na provision tungkol sa budget ng sinasabing rehiyon ay nabistong kwestiyonable. May mga kataga ring dapat hindi inilagay, tulad ng nabanggit ni senador Allan Cayetano na “colonizer”, “colonization”, na tumutukoy sa pamahalaan ng Pilipinas. Paanong naging “colonizer” ng Mindanao ang gobyerno?

Sa pagpatuloy ng usapin dapat palitan sina Deles at Ferrer ng maaayos na representante ng gobyerno, at may malawak na kaalaman tungkol sa Mindanao, lalo na ang mga bayang masasaklaw ng Bangsamoro. Hindi dapat na dahil abogada o abogado ay puwede na. Hindi dapat na dahil propesor ay pwede na. Dapat tutukan ang aspeto ng accountability ng mga namumuno sa BBL sa gobyerno ng Pilipinas dahil isa lang naman itong rehiyon, lalo pa at babadyetan din pala ng malaki ng central government. Ang isang aspeto pa ring dapat tutukan ay tungkol sa security at pagmintina ng Bangsamoro ng sarili nitong police at military forces, lalo na sa mga bagay na may kinalaman sa “chain of command”, kaya dapat ang kapulisan at kasundaluhan nito ay kontrolado pa rin ng Philippine National Police at Armed Forces of the Philippines.

Walang kwestiyon sa Bangsamoro bilang isang rehiyon, ang kinukwestiyon ay ang mga patakarang magpapatako nito at kakayahan ng mga taong gagawa ng desisyon para sa mga masasakop. Dapat tumigil na ang tumatayong nakikipaglaban para sa BBL sa kababanggit ng kasaysayan. Sa halip ay tumutok sila sa kasalukuyan at mga plano para sa kinabukasan ng mga masasakop ng Bangsamoro. Walang masama sa pangalang “Bangsamoro” na ibig sabihin ay “moro country”, kaya dapat huwag na nilang ilihis sa paggamit ng “tradition”, dahil babalik na naman sa kasaysayan.

Ang isang magandang paliwanag tungkol sa Bangsamoro ay sa transition period lamang daw mamumuno ang MILF, at pagdating ng itinakdang panahon ay magkakaroon na ng botohan at ang MILF ay magiging isang political entity na lamang. Magkakaroon din daw ng iba pang political entity at hindi isasaalang-alang kung ang mga mga miyembro ay Kristiyano o Muslim. At nang tanungin si Iqbal kung walang problema sa MILF, matalo man sa eleksiyon, sumagot siyang wala naman daw. Sana ang sagot na ito ay pangangatawan ng MILF.

Maganda ang samahan ng mga Kritiyano at Muslim sa mga bayang sasaklawin ng Bangsamoro. Katunayan, magkakatabi pa ang mga puwesto nila sa mga palengke. Hindi na limitado sa pagsasaka at pangingisda ng tilapia at dalag ang mga Muslim dahil karamihan sa kanila ay mga negosyante na rin. Ganoon din ang mga Kristiyanong karamihan dati ay nagtatanim lamang ng palay at mais, ngunit ngayon ay nagnenegosyo na rin. Nagtutulungan sila patungo sa asenso. Ang mga taong ito ang walang kamuwangan o alam kung ano ang ilalagay bilang mga probisyon sa mga batas ng Bangsamoro. Kaya ang pagtitiwala nila ay hindi dapat linlangin.
Ang nakakaalam ng lubos tungkol sa mga batas ng Bangsamoro ay mga opisyal na “nasa itaas”. Kaya kung may umabuso man sa paggawa at pagpapatupad ng mga ito at umabot na naman sa gulo na ibibintang na naman sa relihiyon, tiyak…. ang dahilan ay mga namumuno dahil sa kanilang kasakiman o kakulangan ng kaalaman sa pamumuno. At ang isa pang tiyak….mga kawawang nasasakop na mga tao na naman ang kawawa at magdudusa!

Ako ay taga-Mindanao…ipinanganak at lumaki sa Mindanao. Dapat ang mga Mindanaoan ay magkaisa, saang lupalop man sila ng bansa o mundo. At sa adhikaing ito, dapat isantabi ang pagkakaiba sa relihiyon. Dapat itanim sa isip na lahat ng Mindanaoan na sila ay Pilipino…at hindi Kristiyano, Muslim, Bisaya, Tagalog, Ilocano, Kapampangan, o kung ano pa man. Sa ganoong uri lamang ng pagkakaisa makakamit ang kapayapaan sa Mindanao. Kailangang magtulungan sa mapayapang paraan, hindi sa karahasan. Kung ang mga namumuno ay nagpapatihiwatig sa paggamit ng karahasan upang “makamit” ang kapayapaan, dapat sila ay pagdudahan kung bukal ba sa kanilang kalooban ang sinusulong nilang adhikain o hindi.

Malaki ang Problema ng Usapin sa Bangsamoro Basic Law (BBL)

Malaki ang Problema ng Usapin
Sa Bangsamoro Basic Law (BBL)
ni Apolinario Villalobos

Dahil sa nangyaring “misencounter” daw sa pagitan ng MILF at mga pulis sa Maguindanao kamakailan lamang, ay tila magkakaroon ng problema sa usapin ng Bangsamoro Basic Law (BBL). Sa pagpasok sa eksena ng BIFF na ‘breakaway” group ng MILF, marami ang nagtatanong kung talaga bang mapagkakatiwalaan ang MILF sa pagsiguro na hindi bubulabugin ng BIFF ang mga bayang kasama sa Bangsamoro, dahil tutol ito (BIFF) sa usaping pangkapayapaan. Kung hindi nakontrol ng MILF ang BIFF na magkaroon ito ng sariling adhikain kaya tumiwalag sa samahan, may garantiya ba na hindi ito maghahasik ng perwisyo upang ipahiya ang BBL?

Noon pa man ay nabanggit ko na sa nauna kong pananaw na ang inuna dapat ng gobyerno at MILF ay i-neutralize at dis-armahan ang MNLF at BIFF na kumokontra sa usaping pangkayapaan na nakaangkla sa integration, na taliwas naman sa gusto ng mga naunang nabanggit na ang gusto ay humiwalay sa bansang Pilipinas at magkaroon ng sariling gobyerno. Subalit nagmadali ang peace talk committee na isa sa mga arbiter ay Malaysia. Sa kabila ng nakaambang banta ng dalawang nabanggit na grupo ay pinipilit ng MILF na tapusin na ang usapan.

Hindi na-neutralize ang MNLF at BIFF sa kabila ng katotohanang tukoy ng sandatahang hukbo ng Pilipinas ang kinaroroonan ng mga ito. Ang ginawa lamang ay lumusob at nagpaulan ng mga bomba sa mga tukoy nang kuta, ilang araw lang at pagkatapos ay wala na. Para lang nagpa-presscon….nagpakita na kunwari ay may ginawa.

Ang pinagtaguan ng foreign terrorist na gumagawa ng bomba sa Maguindanao ay matagal na rin palang tukoy. Bakit hindi hiningi ang tulong ng MILF sa pagdakip dito, upang makapagpakita naman ang huling nabanggit ng taos-pusong kaseryosohan na magkaroon ng katahimikan sa Mindanao? Ang pagkakataong ito ay hindi dapat pinalampas ng peace talk committee bilang pagpapakitang-gilas. Kung sakali, doble pa ang magagawa sana nila dahil matutumbok din nila ang pinagkukutaan pala ng BIFF na itinuturing na ring bandido.

Kung nakayang magkaroon ng malaking SAF contingent na binubuo ng mga pulis upang magsilbi ng warrant of arrest, bakit wala man lang abiso sa sandatahang hukbo ng Pilipinas upang makapagtalaga ito ng air support, sa OIC ng PNP, at lalo na sa kalihim ng DILG na si Mar Roxas? Ano ang hinahabol ng kapulisan sa pagsasariling- kilos? Ayaw nilang makibahagi ng tagumpay, kung sakali, upang masabing sila ay magaling?

Ang sinasabi ay si Purisima daw ang gumawa ng plano at kung nagtagumpay, pambawi daw niya ito sa nasira niyang imahe. At dahil si Purisima ang may plano, dapat alam ng pangulo dahil BFF sila. Nakapagtataka lang dahil kahit suspendido na siya ay kung bakit nakakagawa pa rin ng desisyon. Kung totoo nga ang balita, dagdag sampal na naman ang kapalpakang ito kay Pnoy….na sobra ang pagkabilib kay Purisima. Lumalabas pa na dahil hindi pala alam ni Roxas ang plano, parang binastos siya ng pangulo!…ganoon na ba ka-dispalinghado ang administrasyon ni Pnoy…batbat ng bastusan at kawalan ng tiwala sa isa’t-isa??!!!

Ang isang agam-agam ay baka itimbre lang daw ng MILF ang operation para makatakas ang terorista, dahil mga kamag-anak din nila ang mga miyembro ng BIFF. Sa ganyang agam-agam, malaking problema nga ang usaping pangkapayapaan dahil hindi magkakaroon ng katapusan ang problema na idudulot ng BIFF kahit mapirmahan na ang kasunduan, dahil baka umiral ang ugaling pagsasawalang-balikat.

Dahil malaking poder ang maibibigay sa MILF, na nakapaloob sa usaping pangkapayapaan, hindi kaya gamitin nila (MILF) ito upang makipag-areglo sa MNLF at BIFF upang magkaroon din sila ng malaking bahagi sa pagpapatakbo ng Bangsamoro? Siguradong maraming butas ang kasunduan, tulad ng aspeto sa pagmintina ng hukbong sandatahan, at lalo na sa mga hakbang na gagawin ng Bangsamoro sa pagpapatakbo ng gobyerno nito na ngayon pa lang ay medyo nababanaagan na ng ilang mambabatas.

Magkakamag-anak ang mga miyembro ng MNLF, MILF, at BIFF, kaya hindi maiiwasan ang “pagbibigayan” pansamantala upang matuloy lang ang pagkakasundo sa usaping ng Bangsamoro Basic Law. At, pagkatapos, ano ang garantiya na hindi matatalo ang MILF kung magsanib- puwersa ang MNLF at BIFF upang mag-take over kung sakali? …dapat alalahaning mas matimbang ang dugo kaysa ideyolohiya o pulitika….hindi pa kasama diyan ang Abu Sayyaf na ang pinagmulang ugat ay dating pinagkakatiwalang civilian support group ng sandatahang hukbo ng Pilipinas.

Bilang panghuli, hindi patatalo ang MNLF na pinanggalingan ng MILF, na siya namang pinanggalingan ng BIFF. Kung itinuturing ng MILF na breakaway group nila ang BIFF, sila naman ay itinuturing na breakaway group ng MNLF na siyang original Moro group na may pinaglalabang adbokasiyang para sa kapakanan ng mga taga-Mindanao, na sa kasamaang-palad ay hindi naman kinikilala ng lahat ng pilit nitong sinasakop na bayan at lunsod.

Inviting Nur Misuari to Hearings of Bangsamoro Basic Law is Like Inviting Disaster

Inviting Nur Misuari to Hearings of

Bangsamoro Basic Law is Like Inviting Disaster

By Apolinario Villalobos

 

Representative Bongbong Marcos wants Nur Misuari to be invited to the hearings on the Bangsamoro Basic Law. He is saying that Misuari should be heard, because the reason why there was a Zamboanga “uprising” was because Misuari alleged that MNLF was left out during the drafting of the proposal. Has Representative Marcos forgot that Misuari does not represent the MNLF as of today? He is representing just a faction of the MNLF which staged the attack and siege of Zamboanga City that until now has not recovered yet from the disaster. There was no uprising in Zamboanga…it was attacked!

 

Misuari’s action was condemned by the other factions of the MNLF. In other words, it is wrong to presume that Misuari represents the MNLF as a whole. During the initial stage of the drafting, he was invited but he refused to attend because his direction was too radical, far from what the national government and MILF wanted which is a compromise acceptable to the concerned Moro, Christian, and Lumad inhabitants of the affected areas. In case Misuari makes it to the hearings, concerned parties should expect disaster, because he will just insist on what he wanted ever since.

 

Earlier, there was also a “threat” from Congress that they will give the proposed bill a hard time. And now, here comes the chairman of the Committee, Representative Bongbong Marcos, asking for the presence of Misuari whom Filipinos consider as a fugitive from the Law and with warrant of arrest dangling over his head. The Senate might as well invite the BIFF, because just like MNLF, for sure, it will never give peace a chance in Mindanao because they are also being left out.

 

Will the the Bangsamoro Basic Law proposal suffer the same fate of the proposals to impeach the President which for show was approved in form, but later, rejected due to inadequacy of substance, by the majority of the members of the Committee? Will it be another moro-moro in the making?