Ang Isyu ng Pederalismo

Ang Isyu ng Pederalismo

Ni Apolinario Villalobos

 

 

Una, sana (lang naman) ang isyu sa Pederalismo ay matuldukan na sa loob ng kapanahunan ni Presidente Duterte bilang presidente ng Pilipinas. Ibig sabihin ng matuldukan ay sana matapos na – matupad man o hindi. Taliwas sa paniniwala ng karamihan, si Duterte ay naniniwala sa due process kaya kung ano man ang resulta ng due process tungkol sa pamimili ng taong bayan sa isyung ito ay siguradong susundin niya. Kung sakaling matuloy sa pederalismo ang Pilipinas, inaasahang ito ay magkakaroon ng bisa pagkalipas ng administrasyon ni Duterte upang maiwasan ang pagdududa na interesado siyang manatili sa puwesto kaya pinaglalaban niya ang nasabing sistema. At sa tingin ko ay angkop ang “political will” ni Duterte sa pagpapatupad ng resulta ng plebisito para dito.

 

Sana ang babalangkas sa Saligang Batas, sakaling magkaroon ng linaw sa isyu ay mga taong pipiliin ng mga Pilipino sa pamamagitan ng eleksiyon upang maging miyembro ng “Constitutional Convention” (Con-Con). Hindi nararapat ang mga nakaupong inihalal na mga kongresista dahil ang iba sa kanila ay nakakaduda ang pagkapanalo. Kaya kung sila pa rin ang babalangkas ng Saligang Batas bilang miyembro ng “Constitutional Assembly” (Con-Ass), asahan ang hindi patas na mga probisyon dahil siguradong mananaig ang pansarili nilang layunin na sa simpleng katawagan ay “kasuwapangan”.

 

Huwag din sanang mangopya ng sistema ng ibang bansang pederal dahil iba ang ating kultura na yumaman dahil sa iba’t ibang “sub-cultures”. Ang isang dahilan pa ay ang nakakaibang kalagayan ng ating bansa na binubuo ng mga kalat-kalat na isla.

 

Ang isa pang isyu ay tungkol sa pananalig o relihiyon. Ang Pilipinas ay hindi naman talagang buong Katoliko, kundi karamihan lang ng mga Pilipino ay Kristiyano, yon nga lang ay watak-watak pa rin dahil sa pagsulputan ng iba’t iba namang sekta. Hindi dapat balewalain ang dami ng mga Pilipinong Muslim na hindi lang sa Cental at Southern Mindanao matatagpuan kundi pati na rin sa iba pang probinsiya sa Visayas at Luzon dahil sa kanilang pagnenegosyo. At lalong hindi dapat kalimutan ang mga Lumad na sapul pa noong umalis ang mga Kastila at pinalitan ng mga Amerikano ay hindi nabigyan ng pagkakataong marinig. Magaganda ang mga “Commission” at mga “batas” para sa kanila sa kasalukuyan, subalit hanggang doon lang, dahil ampaw pa rin ang pagkilos ng mga ahensiya at pagpapatupad ng mga batas para sa kanila. Kung sa salitang kanto, hanggang drowing lang ang nangyayari na sa kabuuhan ay siyang imahe ng sistema ng gobyerno…may magagandang batas nga pero inaamag lang sa mga filing cabinet. Hindi kuno nai-implement dahil kuno sa kakulangan ng pondo at tao.

 

Sa ilalim ng sistemang pederalismo, maraming “kanto” (corners) ang mawawala sa mga proseso na may kinalaman ang gobyerno. Dahil sa liit ng mga rehiyon o estadong magiging miyembro ng sistemang pederal, mapapabilis ang aksiyon para sa mga pangangailangan ng mga Pilipino. Ito ay dahil ang mga sentro ng operasyon ay malilipat mismo sa kalagitnaan ng mga miyembrong estado. Ang mga iyan ang pangkalahatang personal kong pananaw sa ilalim ng sistemang pederalismo.

 

Subalit, ang pinakamahalagang gawin ay ang pagtuon sa isyu ng political dynasty, dahil kung hindi ito matitigil, ay para lang inilipat sa mga rehiyong lokal mula sa kongreso at senado ang mga opisyal na magkakapareho ang apelyido. Ibig sabihin, wa epek pa rin ang pederalismo dahil hindi pa rin matitigil ang pamamayagpag ng iilang pamilyang gustong komontrol sa Pilipinas at magpayaman sa pinaghirapan ng mga Pilipino, at silang mga nag-aakala na sila lang ang may talino at galing, at ang ibang Pilipino ay bobo!

 

2 thoughts on “Ang Isyu ng Pederalismo

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s