The Greatness of Love…for Emma Tronco

The Greatness of Love

 …for Emma Tronco

(Translation in prose of tula “Kadakilaan ng Pag-ibig”,  just in case her daughter

shall ask what the Filipino verses mean)

 

By Apolinario Villalobos

 

 

From the depth of our heart, love pours forth, so full of mystery, a feeling that is beyond comprehension at times. It even urged God to create mankind, first with Adam, then Eve, and when they committed the First Sin, all that God did was just drove them out of paradise…all because of the love that He still harbored for them.

 

The greatness of love is such that it is inestimable. It cannot be put to test, weighed and measured when doubted. Its greatness is such that it cannot be controlled by conditions that some lovers carelessly utter due to sheer selfishness and insecurity.

 

As long as they live, the pledge that lovers whisper to each other, as though in prayer, and finally at the altar witnessed by the priest, parents and the rest of their loved ones… should be founded on trust for each other, until they draw their last breath.

 

The bond of love, blessed by God should be nurtured to become stronger, and must not be broken in the face of whatever misfortune.

 

 

 

 

Ang Pagkaing Pilipino at Ugali ng Ilang Kababayan Natin

Ang Pagkaing Pilipino

at Ugali ng Ilang Kababayan Natin

Ni Apolinario Villalobos

 

Ayaw ko sanang magsulat tungkol sa bagay na ito dahil alam kong maraming magagalit sa akin. Subalit hindi ko mapigil ang pagkainis minsang nanood ako ng TV na ang palabas ay tungkol sa mga pagkaing Italyano na pinagyabang ng isang broadcaster na nandoon dahil may kinoberan din siyang isang importanteng pangyayari.

 

Marami siyang mga ipinakitang pagkain na sa kanyang pananalita ay para bang hindi nakikita sa ating kapaligiran sa Pilipinas, tulad ng mga lamang dagat na pusit, maliit na pugita, kamatis, at iba’t ibang hugis ng pasta. Proud na proud wika nga – sa pagkaing Italyano! At ang huli niyang pinagyabang ay ang “risotto” daw, eh, ito ay kanin lamang na malabsa ang pagkakaluto na hinaluan ng mga lamang dagat, kaya siya mismo ay nagsabing, “parang arroz caldo na pinatuyo!”. Pero sa pagpapakita niya, ini-close up pa ang pagsubo, para bang sa Italya lamang ito kayang iluto! Ang ugaling kolonyal nga naman ng ilan nating kababayan…talaga lang!

 

May mga kababayan tayo na naa-appreciate lamang ang mga pagkaing Pilipino kung ang mga ito ay kakainin nila sa mga mamahaling restaurant o hotel. Tulad na lamang ng bulaklak ng kalabasa na naglipana sa mga palengke na iilan lamang ang pumapansin. Para sa iba, bulaklak lamang ito at nakakabahalang kainin. Pero, dalhin mo sila sa isang 5-star hotel, kung saan ang hamak na bulaklak ng kalabasa ay sinisilbi bilang sahog ng isang mamahaling sopas – at dadalawang piraso lamang na lulutang-lutang sa maliit na mangkok! Napapamangha sila sa sarap pero halos himatayin sa presyo. Eh, kung bumili ba naman sa palengke ng kung ilang bungkos, nagsawa na sila. Ito rin ang kapalaran ng bulaklak ng katuray na pinagmamaangang hindi daw kilala ng ibang Pilipino, pero nakakain pala nila sa mamahaling restaurant bilang ensalada.

 

May mga sawsawang banyaga na sinasahugan ng “anchovy”. Ang iba nating kababayan na may pagka-kolonyal ang pag-iisip ay bilib na bilib, imported daw. May de-lata pa nga nito na ang isang piraso ay napakamahal. Pero ang “anchovy” at bagoong dilis natin ay pareho lang! … na ang malalaki ay “monamon” kung tawagin sa hilagang bahagi ng bansa. Tinanggalan lamang ng tinik ng mga Italyano, sinabawan ng konting olive oil, at presto!…ginto na ang halaga! Mas matagal pa ngang tanggalin ang aftertaste nito sa bibig kaysa bagoong natin, eh.

 

Minsang may sinabihan ako na pwedeng ihalo ang konting sabaw ng bagoong-dilis sa mayonnaise upang matanggal ang umay nito, ang mga nakarinig ay napangiwi at napa…”huh?!!!. Subali’t noong sabihin kong paborito itong sawsawan ng piniritong isda ng isang maarteng artista na ang pamilya ay nasa pulitika na, sabi ng mga kausap ko, “talaga?!!!! Nawala ang pagkangiwi ng kanilang mukha, nalaman kasi na paborito pala ng isang taklesang artista – kaya gusto na rin nila! Dinagdagan ko ang impormasyon sa pagsabing puwede itong pang-“twist” ng carbonara sauce para sa spaghetti. Para hindi mapahiya uli, tumahimik na lang ang mga kausap ko.

 

Sa isa namang party na pinuntahan ko, ang isa sa pinag-usapan ng umpukang nasamahan ko ay tungkol sa veggie diet. Kilala ako ng karamihan sa mga kausap ko bilang vegetarian kaya halos ako ang nagsi-share. Nang banggitin ko ang “saluyot”, may isang senior lady na sa tingin ko ay hindi naman mayaman ang nagtanong, “ano yon?”. Sa inis ko, habang kinikindatan ko ang iba, sinabihan ko siya na ito ay “imported” na gulay, paborito sa Japan bilang sopas, pinupulbo at ginagamit din na panghalo sa mga pang-snack na inumin. Nainis ako dahil sa tanda niya, para bang nakakaloko sa pagsabi na hindi niya kilala ang saluyot, eh.., kung ituring sa bansa natin ay parang damo na lang. Pero sa totoo lang, isa ito sa mga ini-export na gulay ng Pilipinas sa Japan at ginagawa ngang sopas at sangkap sa snack drinks. Sa ibang bansa, lalo na sa Saudi, sinasapaw ito sa lutong chicken curry. Hindi ko lang natanong sa babae kung saang probinsiya siya galing.  Sa pagkwento ko sa kanya tungkol sa saluyot binaligtad ko ang sitwasyon dahil pinalabas ko na Pilipinas ang umaangkat nito at hindi nagpapadala sa ibang bansa.  Bandang huli, nagsisi rin ako sa ginawa kong biro, kaya hinanap ko siya para humingi ng dispensa pero hindi ko na nakita.

 

Sa internet, lalo na sa facebook, malalaman kung sino ang mga bloggers na makabayan. Sila yong buong pagmamalaking ibinabalandra sa kanilang pahina ang mga larawan ng pagkaing Pilipino. Makikita sa kanilang facebook ang mga larawan ng ginisang monggo, piniritong tuyo, bagoong alamang na may kamatis at sibuyas, tortang talong, maalat na itlog, mayroon pang sinigang na ulo ng bangus, pesang ulo ng salmon, adobong kangkong, at marami pang iba.  Ang mga bloggers na ito ay nasa ibang bansa – America, Europe, at ibang bansa sa Asia. Malayo ang asal nila sa ibang Pilipino na nandito mismo sa Pilipinas, na halos ikinahihiya ang mga pagkaing Pilipino. Nakakalungkot isipin na iilan lamang ang mga Pilipinong nagmamalaki ng mga sarili nating pagkain, kaya hirap makilala ang mga Filipino  restaurants sa ibang bansa, hindi tulad ng mga restaurant ng Indonesia, Malaysia, Thailand, at nitong huling mga araw ay Vietnam.

 

Dapat magtulungan ang mga Pilipino sa pagpapaangat ng sarili nating pagkain upang makilala sa buong mundo. Ang hari mismo ng Thailand ay nagsabing ipinagmamalaki niya ang patis na gawa sa Thailand. Magawa rin kayang makapagmalaki ng ating Presidente o maski na lang mga taong namamahala ng turismo o industriyang pangkabuhayan, ng isang partikular na pagkain natin? Ni minsan wala pa akong nabasa o narinig na may pagmamalaking endorsement na ginawa para sa produkto ng Pilipinas ang kung sino sa ating mga opisyal. Ang mga nababasa ko ay blogs tungkol sa balut, na ginagawa ng mga netizens. May mga nanay pa nga na ipinagmamalaki ang hindi pagkain ng anak nila ng pagkaing Pilipino tulad ng pinakbet o galunggong.  Madalas sabihin, “ewan ko ba kung bakit napakahilig niya sa hamburdyir!”.

 

Mayaman ang Pilipinas sa mga gulay at prutas na hindi pinapansin ng ibang kababayan natin. Hindi tulad ng ibang bansa na dahil sa apat nilang panahon, kaunti lamang ang klase ng mga gulay at prutas na kaya nilang itanim. Sinasabing, sa Pilipinas, maghagis ka lang ng buto o tangkay ng gulay sa isang sulok ng bakuran, ilang buwan lang may aanihin ka na. Subali’t napakalungkot dahil hindi ito binibigyang pansin. Mas gusto pa ng ibang Pilipino ang mga imported. Para bang gusto nilang ipahiwatig  na mga imported lamang ang masarap at masustansiya. Iyan ang isa sa mga balakid na hinaharap natin, kaya halos usad-pagong ang ating pag-asenso sa ganitong bagay. 

The Importance of History and the Educated Youth of Today

The Importance of History

…and the Educated Youth of Today

by Apolinario Villalobos

 

Some educated youth of this generation do not seem to know or are familiar with the country’s history. Just imagine the consternation of a field TV reporter interviewing a student who was asked, who the first President of the Philippine Commonwealth was. The student was obviously caught by surprised and could not utter a word. The reporter asked her another question about Tandang Sora to which she finally replied as “a place in Quezon City…in Commonwealth Avenue”. When asked about her school, she proudly mentioned a university along Espaῆa St. in Sampaloc. Her current school has got nothing to do with her ignorance, but her previous schools, those she went to as an elementary pupil and the one she attended as a high school student. Still, on her own, she should have, at least, exercised a little diligence in enriching her knowledge about her country. The danger here is that, she may transfer this ignorance to her siblings, a cycle which is happening now.

 

That is the irony of the current educational system. Schools give attention to their need in developing with the time, referring to fast technological transformation of practically everything that influence life. So, schools are worried when their computer system is outdated or they do not have the latest modules for courses that they offer to be more competitive with other educational institutions.  But sadly, these courses do not fit in any way to jobs that employers require. This lackadaisical approach in the current educational system shows well in how institutions seem to have disregarded the importance of basic knowledge in our country’s history, finally manifesting in the ignorance of some students who thought they have learned enough.

 

On the other hand, some students, themselves, may be blamed for their ignorance. At an early age they got fascinated with the games of the internet. Growing older, they got glued to its social webs….facebook, twitter, etc. They would rather browse for photos that they could share in their timelines or exchange messages about trending issues. They disregard sites that are just clicks away from the facebook or twitter pages. These are sites from which they could have gained insights on what the Philippines was years ago, and the people whose gallantry propelled the country towards democracy.

 

Worse is the discernible attitude of some students who are seem to be just proud about their ignorance of their country’s history, as if trying to give an impression that they belong to the modern hi-tech age.  They give the impression that they are not interested in what happened before. During the latest May 1 Labor Day protest rallies, one young student was asked why he joined the march. Without any hesitation, he said, “there is no class anyway, and I am with my boardmates”. Obviously, he has no knowledge about the historical significance of the traditional May 1 celebration, and the historical issues behind the insufficient wage for which the different labor unions are fighting for. All he knew was that he was having fun, marching and shouting slogans with his boardmates.

 

There is a popular adage among the Filipinos which says, “one who does not look back to where he came from will not reach his destination”. This could be one of the reasons why graduates whose parents pawn properties and spend lifetime savings for their education, find it difficult to land a reputable job. They do not look back to historical information about the courses that they have chosen, courses that become useless as they do not fit the requirements of prevailing jobs. These are the young graduates who look forward to jobs in the airconditioned offices but come in trickles compared to the surge of good paying technical jobs, some of which require only two years of studies and on-the-job trainings.

 

A little looking back will not result to a stiff neck, but still, most of us, especially, some of the educated youth who believe they belong to a different realm, refuse to do it. We just refuse to learn some lessons from the past, lessons that could give us a push forward. For their failure to find a job, these ignorant youth blame the government for “not creating jobs”, insult the President for being a “slave” of America, blame employers for low wage, etc. They blame practically everybody, except themselves who wasted precious time playing internet games in cafes, aside from having all the choices for courses that could have landed them on ready jobs as soon as they have received their diplomas or certificate of vocational course completion.

 

Given a chance to rise from his grave and live again for even just a few minutes, I cannot imagine what Jose Rizal would say about the Filipino youth of today. Will he still say that “the youth are the hope of our nation”, when some of them may not even have an idea that it was he who uttered this hopeful statement? They who have no idea where Mt. Buntis is? They who do not know where Maragondon is? They who have not heard of Princess Tarhata? They who do not know how to pronounce the letter “R” properly when speaking in Filipino? They who shout obscenities in front of the US Embassy but toe the line for an American visa mark on their passport?

 

For the youth who may happen to view this discourse, don’t lose heart if you honestly think that you do not belong to the “some” whom I mentioned. Instead, extend a helping hand by admonishing those whom you think are concerned.

 

 

Mga Latak ng Lipunan

Mga Latak ng Lipunan

Ni Apolinario Villalobos

 

Nakikita natin silang palabuy-laboy sa paligid

Ang iba ay halos hubad, mukha’y nanlilimahid

Merong mga paslit, merong halos ay hilahod

Iba ay sa tabi nakasalampak, gutom at pagod.

 

Iba sa kanila, mapalad dahil sa pansing ibinigay

Naabutan ng baryang makislap, o isang tinapay

Meron namang kahi’t anong pilit na pagsumamo

Ang kinalabit ay matigas, parang estatwang bato.

 

Kung unawain, maraming dahilan, ba’t sila ganyan

May pumili ng kawalan ng ambisyon at katamaran

Marami ring naging biktima ng masamang tadhana

Bagay na ‘di man nais, sa kanila’y nagsadlak sa dusa.

 

Mga latak ng lipunan kung ituring ng iba…’di dapat

Sila’y mga tao rin, at kung damdamin, merong sapat

Maraming hindi gusto, itong sa kanila ay nangyayari

Kaya nagpipilit makabangon, nagpipilit na magpursigi.

 

Sa may maalwang buhay na idinulot ng mga tagumpay

Huwag sanang libakin, mga taong animo walang saysay

Huwag sanang duraan at lalong huwag silang pandirihan

Nilalang din sila ng Diyos, at sa buhay ay may karapatan!