Ang Maling Paggamit ng “kung saan”

Ang   Maling   Paggamit   ng “kung saan”

Ni   Apolinario Villalobos

 

Nakakalungkot  isipin   na kung sino yong mga nasa broadcast media (mga announcer, commentator , field reporter) at  mga  taga print media ay sila pang   nagkikibit-balikat  sa  maling  paggamit  ng “kung saan”. Ang  mga  kasama   nito ay “kung paano”,  “kung kaylan”, at “kung sino”. Ang   malimit   gamitin   sa   maling   paraan   ay ang “kung saan”. At kung   kaylan  nagsimula   ay   hindi   na   malaman  ngayon.   Ang    mga    kumpanya    na may kinalaman    sa   ganitong   mga    bagay   ay    may  mga  editor o director na   dapat ay  sumisita   sa   mga   tauhan  nilang    malimit  na   gumawa   ng   nabanggit   na   pagkakamali. Ang   mga   taga-media ay tinutularan   ng    mga   batang    nakakarinig    sa    kanila o di kaya ay nakakabasa   ng   kanilang   mga   naisulat. Kaya, hindi   na    nakapagtataka kung kumalat   ang   nakagawiang  pagkakamaling    ito   maski   sa   loob   ng    mga campus ng    mga    eskwelahan.

Mga    halimbawa:

  1. Mali:   Nandito    ako    ngayon   sa crime scene at kasama    ko   ang    mga    pulis   ng station____. Nakahandusay    ang    biktima   na “kung saan” ay naliligo   sa   sariling   dugo.

Dapat:   Nandito    ako  ngayon   sa crime scene at kasama   ko   ang   mga   pulis   ng station_____. Nakahandusay   ang    biktima “na” naliligo   sa    sariling   dugo.

Suggestion:   Nandito   ako   ngayon   sa crime scene at kasama   ko   ang   mga   pulis  ng station____. Nakahandusay ang  biktima “sa   bangketa  kung saan” ay naliligo   siya   sa   sariling   dugo.

  1. Mali:   Marami   ang   nagtataka   kung   bakit    marami pa rin  ang   naghihirap ganong sunud-sunod  na  ang   ang   pagdating   ng   mga relief goods   “kung saan” ay nanggaling    pa   sa   iba’tibang   grupo  sa abroad.

 

Dapat:   Marami  ang  nagtataka   kung   bakit   marami pa rin   ang   naghihirap  ganong  sunud-sunod  na   ang   pagdating   ng   mga relief goods “na” galing pa sa  iba’tibang  grupo   sa abroad.

 

Suggestion: Marami   ang   nagtataka kung bakit   dito  sa   Tacloban “kung saan” ay sunud-sunod   ang   pagdating   ng   mga relief goods na   galing abroad,  marami pa rin   ang    naghihirap.

 

Sana ay iwasan  na   lang   ang   paggamit   ng “kung saan” at dumiretso   na   lang  sa  pagtukoy   ng   kung anong    bagay,    pangyayari,o kung ano pa man gamit    ang “na”  o  “dahil”    tulad  ng   mga  nabanggit   na    halimbawa.

 

Bilang   mga    “pandugtong”, sa   Ingles, ang “kung saan” ay “in which” o “wherein”, ang “kung paano” ay “ “by which”, ang “kung sino” ay “by whom” o “whose”.  Sila  ang  ginagamit  na  mga“pandugtong” upang  mapag-isa   ang   dapat ay dalawang sentences,    kung kinakailangan.

 

Hindi    ako   nagmamarunong   sa   tamang   paggamit   ng   sarilinating   wika.    Hindi naman   siguro   kailangang   maging    sobrang   dalubha    ang   isang Pilipino upang   makagamit  sa   tamang   paraan   ng   ating   wika. Marami   na   akong   narinig   na   mga foreigner na    artista at    mga   estudyante   na   mas di hamak   na   maayos   ang   paggamit   ng   wikang  Filipino kaysa   mga Pilipino mismo.  Kawawa  ang  mga  bata  na  patuloy na  makakarinig   ng  pagkakamaling    tinutukoy.   Ang   malungkot ay maipapasa pa nila   ito   sa   kanilang   mga   anak  kung hindi   maagapan  at    maiwasto.

 

Noong    nabubuhay    pa    si   Tiya   Dely, tanyag    na broadcaster ng DZRH, palagi   siyang   naglalaan   ng  ilang  minuto  sa  kanyang programa upang punahin  ang  mga  maling  paggamit  ng  ating   wika.  Subali’t  natigil  ito   nang   kunin   siya   ni Lord at walang   nagkainteres  na  ipagpatuloy   ang   nasimulan   niyang adhikain.

 

Ang   pagdagdag   ng    mga    bagong   salita    sa   wika ay tanda  ng   kaunlaran   subali’t  ang  maling   paggamit   ng  ano man sa   mga   ito ay  isang   kasiraan   na   magpapaguho  sa  kabuuhan  nito.   Kung ihahambing   sa   isang   maliit   na   sugat   na   mapapabayaan, ito ay maaaring   magnaknak  at magiging   bakukang!

 

Sana    ang    simpleng   pagpunang    ito ay makatulong   upang    mapigilan   ang   pagkalat pa ng   maling    nakagawian,    at bilang    pag-alala   na   rin   sa effort ni   Tiya   Dely, malaking   bagay kung ang    makakabasa    nito ay mag-share sa   iba,   lalo  na  sa  mga    estudyante at  iba pang mga   kabataan.

 

            

One thought on “Ang Maling Paggamit ng “kung saan”

  1. Maraming salamat sa impormasyon “kung saan” marami akong natu… teka. Mali pala. Hehe… “Mabuhay na lang” nga. 🙂

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s